شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
پیوند کوتاه:
/m/142020
نشانهای نسخهشناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
✓
نگاره و نقاشی
—
تصحیحشده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
—
سطور مجدول (جدولبندی)
✓
دارای رکابه (پایصفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- بیکاتب
- تاریخ کتابت:
- بیتاریخ
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 35 (در فنخا)
ویژگیهای مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نستعلیق (خوش)
- تعداد برگ و سطر:
- 428 برگ • 10 سطر
- ابعاد و اندازه (سانتیمتر):
- -
- کاغذ و جلد:
- کاغذ نامشخص • مقوای روغنی بوم مرغشی قهوهای
آغاز نسخه
« دیباچه دیوان پادشاه کامکار فتحعلیشاه قاجار خلدالله ملکه. <!-- page: 218 --> دیباچه کتاب دانش و عنوان دیوان بینش حمد وثنای خاقانی است جلت عظمته که سلاطین حروف را افسر معنی بر سر نهاده ... مالک رقاب العرب العجم السلطان ... فتحعلیشاه قاجار ... با وجود مشاغل سلطنت و گیتی ستانی بتحصیل مراتب نظم و نثر شتافته عارج معارج کمال و جلال گردیده اند بعضی اوقات که از انتظام ... امور سلطنت و شهریاری خاطر مبارکش را فراغی میسر است ... بود که گنجور حافظه در ضبط آن درهای شاهوار جواهر افکار آن خسرو گیتی مدار ... محمل لب بترانه گشوده ... چون در اشعار و غفلت ورزیده و بمرور دهور از نظر محو و از خاطر منسی گردیده باشد بناء علیه رای عالم آرای مبارک شاهنشاهی به ترتیب و تدوین آن ملهمات غیبی و واردات لاریبی تعلق پذیرفته بکلب آستان فلک پاسبان محمد صادق مروزی که یکی از غلامان جان نثار آن خسرو گردون وقار است مقرر فرمودند که دیباچه بر آن دیوان فصاحت بنیان نوشته باشد ... رجای واثق و امید صادق چنانست که بمراحم پادشاهانه و مراسم خدیوانه بتوقیع قبول اعلیحضرت ظل اللهی متحلی گردد اللهم ... بمحمد و آله.
اشعار: برابر اشعار »
انجام نسخه
« منت خدایرا که فلک هست چاکرم ×× شاهنشه جهانم و درویش این درم
مشتمل است بر: دیباچه منثور انشاء محمد صادق مروزی وقایعنگار، کتاب قصاید، غزلیات به ترتیب قوافی، غزلیات قسمت دوم، مفردات، مقطعات، مثنویات، ساقینامه، مراثی، در این نسخه خاتمه هر قسمت تعدادی اوراق نانویس است که احتمالاً برای ثبت اشعار دیگر در نظر گرفته شده و در صفحات 103 و 104 به نظر میرسد که اشعار نوشته شده به خط فتحعلیشاه قاجار باشد »
مهرها، یادداشتهای تملک و وقفیات نسخه
مهر: ناصر الدین شاه قاجار، مشیر السلطنه 1322، حسین بن هدایت الله، رضا الحسینی
فوائد و رسائل مندرج در نسخه:
با کمندکشی ، حواشی گل بوته اندازی میناسازی عالی
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرستنگاری:
فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 15 • صفحه 217 • ردیف 35
متن فنخا:
35. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 404
آغاز: دیباچه دیوان پادشاه کامکار فتحعلیشاه قاجار خلدالله ملکه. دیباچه کتاب دانش و عنوان دیوان بینش حمد وثنای خاقانی است جلت عظمته که سلاطین حروف را افسر معنی بر سر نهاده ... مالک رقاب العرب العجم السلطان ... فتحعلیشاه قاجار ... با وجود مشاغل سلطنت و گیتی ستانی بتحصیل مراتب نظم و نثر شتافته عارج معارج کمال و جلال گردیده اند بعضی اوقات که از انتظام ... امور سلطنت و شهریاری خاطر مبارکش را فراغی میسر است ... بود که گنجور حافظه در ضبط آن درهای شاهوار جواهر افکار آن خسرو گیتی مدار ... محمل لب بترانه گشوده ... چون در اشعار و غفلت ورزیده و بمرور دهور از نظر محو و از خاطر منسی گردیده باشد بناء علیه رای عالم آرای مبارک شاهنشاهی به ترتیب و تدوین آن ملهمات غیبی و واردات لاریبی تعلق پذیرفته بکلب آستان فلک پاسبان محمد صادق مروزی که یکی از غلامان جان نثار آن خسرو گردون وقار است مقرر فرمودند که دیباچه بر آن دیوان فصاحت بنیان نوشته باشد ... رجای واثق و امید صادق چنانست که بمراحم پادشاهانه و مراسم خدیوانه بتوقیع قبول اعلیحضرت ظل اللهی متحلی گردد اللهم ... بمحمد و آله.
اشعار: برابر اشعار؛ انجام: منت خدایرا که فلک هست چاکرم ×× شاهنشه جهانم و درویش این درم
مشتمل است بر: دیباچه منثور انشاء محمد صادق مروزی وقایعنگار، کتاب قصاید، غزلیات به ترتیب قوافی، غزلیات قسمت دوم، مفردات، مقطعات، مثنویات، ساقینامه، مراثی، در این نسخه خاتمه هر قسمت تعدادی اوراق نانویس است که احتمالاً برای ثبت اشعار دیگر در نظر گرفته شده و در صفحات 103 و 104 به نظر میرسد که اشعار نوشته شده به خط فتحعلیشاه قاجار باشد؛ خط: نستعلیق خوش، بیکا، بیتا؛ مجدول، با کمندکشی زرین، حواشی گل و بوته اندازی مذهب میناسازی عالی، دارای دو سرلوح مذهب منقش مرصع عالی؛ مهر: ناصر الدین شاه قاجار، مشیر السلطنه 1322، حسین بن هدایت الله، رضا الحسینی؛ جلد: مقوای روغنی بوم مرغشی قهوهای، 428ص، 10 - 11 سطر [ف: 4 - 888]