دیوان خادم اصفهانی

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3331 آغاز: کسی چگونه کند حمد حی احمد ×× بشکر نعمت بیحد او که دارد حد؛ انجام: گنه کار است و اصلا طاعتتش نیست ×× ولی درسوختن هم طاقتش نیست از خادم اصفهانی بابا محمد قاسم (الذریعه 277/9) بدین گونه: 1. قصیده‌ها در ستایش بزرگان دین و نکوهش رفتار برخی از اصناف و طبقات و مطایبات و گفتگویی با چندین صنف در قصیده‌ای بسیار شیوا و نکوهش از آنها در آن هست، 2. غزل به ترتیب تهجی، 3. رباعی در توحید و عرفان و وقایع تاریخی، 4. ماده تاریخ که بسیار سودمند است و از آن تاریخ مرگ میرزا محمد اشرف تایب « بود در بزم جنت جای تایب» و میرزا ابوالحسن تاج در 1133 و میرزا محمد صفا در 1115 (322) و منع عزاداری در 1149 و تاریخ برخی از ساختمان‌ها مانند تعمیر چهل ستون در 1143-1144 و تجدید صندوق مرقد حسین (ع) به‌وسیله آقا کمال و میرزا مهدیخان در 1133 و برخی از وقایع مانند فرار افغانها و گشودن قندهار و کشته شدن اشرف و آمدن شاه تهماسب در 1142 و گشودن ایروان در 1143 و هرات در 1144، 5. مثنوی در حکایت و مثل و مرثیه و ترجمه برخی احادیث. چنین است پاره‌ای از تاریخ‌های این دیوان: تاریخ مرگ میر محمد حسین در 1151، تاریخ کشته شدن شاه سلطان حسین در 1140، تاریخ مرقع میرزا شرف در 1138، تاریخ مرقع میرزا رضا در 1144، تاریخ مرگ میرزا ضیاء الدین محمد معمار در 1147، تاریخ مرگ میرزا صادق دست غیب در 1115، تاریخ مرگ محمد بیک در 1148، تاریخ مرگ میر محمد باقر طبیب در 1133، تاریخ مرگ داود بیک در 1147، تاریخ فتح شاه تهماسب در 1142، تاریخ مرگ نواب صدر در 1150، تاریخ وقفنامچه قرآن مجید در 1146، تاریخ کشته شدن میرزا عبد الکریم پیر در 1142، تاریخ مرگ ملا محمد تقی خراسانی در 1146، تاریخ زناشویی پسر وزیر (میرزا کاظم) با دختر شهریاری (میرزا حسین کلانتر) و پسر شهریاری با دختر وزیر در 1148، تاریخ شکست رومی در 1142، تاریخ باغ ملا باشی در 1130، تاریخ قندیل در 1151، تاریخ مرگ آقا علی در 1153؛ خط: نستعلیق، بی‌کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ در پایان شعرهایی است با عنوان «لمحرره محمد علی ابن محمد قاسم الخادم» و «لمحرره» به‌خط شکسته و چلیپا؛ کاغذ: فرنگی، جلد: پارچه، 224گ، 15 سطر (8×14/5)، اندازه: 14/5×20/5سم [ف: 11 - 2315]