دیوان حشمت

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11919/1 آغاز: چهارده بند مصیبت من کلام مؤلف الديوان، حشمت: با این عزا بپا به جهان از برای کیست ×× باز این غریو و ولوله اندر عزای کیست؛ انجام: چو از محبت تو يعمى و يسم شده است ×× ز رحمت تو بحشر از فراغتش نی یاس مجموعه اشعاری است در چهارده بند در مصایب امام حسین، که گویا به تقلید از دوازده بند محتشم با قافیه‌های: «ت»، «الف»، «دال»، «ب»، «ر»، «ن»، «ل»، «س» سروده شده است. این مجموعه همچنین شامل: دیوان مراثی او شامل مجموعه مراثی و یاد مصایب اهل بیت خصوصاً امام حسین با مقدمه‌ای نثری و تخمیس چند غزل از «سعدی» که در قالب مرثیه سروده شده است (5-15)، آغاز: «شکر بی‌منتهی و سپاس لاتعد و لاتحصى سزاوار دانائیست بی همتا و پرستش افزون از انتها، در خور ذات بینائیست، لایری»، انجام: «همچو که مشکین فتاده خامه حشمت ×× از غم این ماجرا چو طره عذرا» (رساله شماره 2)، مثنویات او شامل مجموعه‌ای از مثنویات در بحرهای مختلف و موضوعات متفاوت است که داستان وقایعی از زندگی «عین القضاة همدانی» و بخش‌هایی از داستان «لیلی و مجنون» را دربرمی‌گیرد (106-114)، آغاز: «این نصیحت دارم از پیر مغان ×× که مرا فرموده آن جانجهان / راحت خود رنج یاران خوب نیست ×× آنکه رنج خویش خواهد گو تو کیست»، انجام: «پس هر دو بخاک در سپردند ×× ره از پی کار خویش بردند» (رساله شماره 4)، دیوان قصاید او شامل مجموعه‌ای از قصاید و مدایح است که در مناقب اهل بیت خصوصاً امیرمؤمنان علی بن ابی طالب علما (غالباً خاندان طباطبائی بروجرد) و حکمرانان عصر قاجار، به ویژه «میرزا علی اصغرخان اتابک» سروده شده است. سراینده که اهل بروجرد بوده، سرودن انواع شعر را تجربه نموده، ولی می‌توان گفت که هیچ قطعه‌ای از آثار او خالی از ضعف و تکلف نبوده و ظاهراً به همین دلیل، «اتابک اعظم» علی رغم ارتباطی که با وی داشته، پس از تقاضاهای مکرر، از چاپ آثار او سرباز زده است چنانکه شاعر در شکایت از این ماجرا گوید (برگ 226پ): «نه بسوی خود بخواندیم و نه طبع دفترم شد ×× که چو صحف شعرم اندر همه بحر و بر نباشد» (191-355، آغاز: «در تهنیت یوم غدیر و منقبت امیر خیبر گیر، علیه الصلوة و السلام و خاتمه در مدح حضرت حجة الاسلام آقای حاجی میرزا محمود الطباطبائی طاب ثراه. از دلم بربوده نک این مژده یکسر رنگ غم را ×× پاکم از مرآت خاطر کرده نک گرد الم را»، انجام: «حق صاحب دوران فارغ از غمش فرما ×× بر رخ وی از رحمت باب رحمتی بگشا / زان سپس بمدح خود نطق وی نماگویا ×× ذلتش بدنیا بر یار شو بوی عقبی / گر چه کرده طی عمری راه جهل و نادانی» (رساله شماره 6)، دیوان غزلیات او شامل قطعاتی مثنوی در نیایش، و سپس غزلیات. به ترتیب الفبا و در پایان ترجیع‌بند، ساقی‌نامه و رباعیات آمده است، این نسخه شامل مجموعه آثار «محمد شریف بروجردی» متخلص به «حشمت» است، مسوده شعری است که بسیاری از بخش‌های آن به‌وسیله ناظم قلم‌گیری و ابطال شده و برخی از نام‌ها به مرور زمان تعویض شده و نام فرزند جای نام پدر را گرفته است. یادآوری می‌شود (356-451)، آغاز: «حمد آن احدی که لایزال است ×× شکر آن صمدی که بیمثال است / بی شبه و نظیر پادشاهی ×× کز فرط جلال ذوالجلال است. مشکین خامه که از مداد ظلماتش، حیات جاری و عنبرین خامه که گویا آبش از مبانی حکمت، چشمه ساریست»، انجام: «خداوندان دانش عفو از من ×× سزد سازند محض حی ذوالمن / بود جهل مرکب گر چه حشمت ×× روا باشد بوی آرند رحمت» (رساله شماره 7)؛ خط: نستعلیق، بی‌کا، تا: اوایل قرن 14؛ در متن و حاشیه، راسته و چلیپا؛ 4گ (1-4)، 22 سطر، اندازه: 9×18سم [ف: 30 - 203]