دیوان امید نهاوندی

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 83-فیروز آغاز: دفتر غزل و قصائد و مقطعات و رباعیات (در این نسخه مقطعات و رباعیات نیست) که از زادهای طبع عالی جاه میرزا ابو الحسن خان نهاوندی المتخلص به امید است که به سعی ملک زاده سپهر جناب ... نواب محمود میرزا ... به حکم محکمش این دراری آب دار به نظم در آمده و به امر همایونش صورت کتابت یافت. و اینک دو بیت آخر نخستین غزل: سزد امید گر گویم به مدح خسرو دوران ×× زمن آموخته مرغ چمن دستان سرایی را / شه انجم حشم محمود شه کز دست جود او ×× بجز نامی چو عنقا نیست در گیتی گدایی را / آغاز اشعار: مکن زین پس شعار خویش جانا بی وفایی را ×× که می‌ترسم کنی گم راه و رسم آشنایی را / تو را دل در کف سنگین دلی مانند خود نبود ×× چه میدانی غم هجران و درد بی وفایی را؛ انجام: تاجهانست و در عشرت و شادی باز است ×× آخر کار تو چون بخت تو محمود بود / باد پاینده بر او رنگ شهی شاه جهان ×× زانکه بهبودیت آن است که بهبود بود دیوان غزلیات امید نهاوندی که با شماره 949 در کتابخانه مجلس شورای ملی است به‌کلی با دیوان حاضر متفاوت است و حتی یک غزل نیست که در هر دو نسخه باشد [در مقدمه نسخه 949 تصریح شده که بخشی است از غزلیات امید نهاوندی. و نکته دیگر اینکه در بیت آخر غزلیات در آن نسخه، به جای نام محمود میرزا در دیوان حاضر، نام مجذوب علی شاه و امید هر دو و گاه نام محمد شاه یاد شد و گاه در بیت آخر نامی یاد نشده. در مقدمه دیوان حاضر تصریح شده که ترتیب دیوان به امر محمود میرزا انجام گرفته است]. دیوان حاضر نخست غزلیاتی است (از قافیه الف تا یاء) که در بیت آخر آنها نام محمود میرزا (محمود شاه) و در بیت ما قبل آخر تخلص شاعر یاد شده و سپس قصایدی در مدح فتح علی شاه و محمود میرزا و نیز مقدمه ای دارد که در نسخه شماره 949 وجود ندارد؛ خط: شکسته نستعلیق، کا: محرر الدوله، تا: 1240ق؛ دارای سر لوح؛ کاغذ: فرنگی شکری، جلد: روغنی، 74ص، 16 سطر، اندازه: 13×20سم [ف: 21 - 79]