دیوان اشرف مازندرانی

1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 4589 آغاز: دیوان: کرده ام نام خدا مطلع دیوان ثنا ×× مطلعی نیست بعالم به ازین نام خدا؛ انجام: اشرف تو کمیت نکته رانی رانی ×× اسرار رموز جاودانی دانی / هر چند که مانند نداری در خط ×× در شیوه تصویر به مانی مانی شامل قصاید در مدایح و مناقب و ترکیبات و مراثی و مقطعات و معميات و مثنویات و غزلیات و مفردات و مثنات و رباعیات. مثنویات این نسخه شامل نه فقره و عبارت است از: 1. ساقی‌نامه، آغاز: «دلا مژده بادت که نوروز شد ×× چو می‌بوی گل عشرت اندوز شد»، انجام: (به غزلی مختوم است): «تو داری دل و دین و ایمان من ×× سخن ختم اشرف گرفتار تست» (ص193-228)، 2. شهر آشوب در تعریف و مذمت هولی هند. آغاز: «ساقیا پرده حجاب بکش ×× وز جمال حیا نقاب بکش»، انجام: «خاک بر فرق آبروشان باد ×× مویشان ساز و نی گلوشان باد» (ص229-238)، 3. در نصیحت به فرزند خود محمد امین: آغاز: «ای نور چراغ دیده من ×× آرام دل رمیده من»، انجام: «از زیور عمر زیب بادت ×× بر خورداری نصیب بادت» (ص239-252)، 4. در سوز و گداز هجران و شکایت از فراق همسر. آغاز: «صباحی خوش لقا چون نامه دوست ×× که خوشحالی نمی گنجید در پوست»، انجام: «نصیحت بس، ورق را در نوردم ×× غم هجران و قرآن ختم کردم» (ص253-260)، 5. خطاب به همسر در باب ترک هند و عزیمت به وطن. آغاز: «زهی شوقت حیات جاودانی ×× تمنای وصالت زندگانی»، انجام: «خیالت را وصالت ترجمان باد ×× خدایار و یار مهربان باد» (ص259-262)، 6. قضا و قدر. آغاز: «شنیدم روزی از روشن روانی ×× چو گل نازک خیالی، نکته دانی»، انجام: «خداوندا بحق نیکمردان ×× که از نیکان قضای بد بگردان» (ص263-279)، 7. در تعریف چراغان جشن دامادی اعظم (= اورنگ زیب) و مدح نواب علیه زیب النسا بیگم. آغاز: «جهان افروز فکری می‌شود باز ×× بفانوس خیالم پر تو انداز»، انجام: «رواق دولتت بادا مزین ×× چراغ دوستانت باد روشن» (ص280-286)، 8. در تعریف ناز بالش نرگس دوز. آغاز: «کند گلچین گلزار معانی ×× بوصف ناز بالش گل فشانی»، انجام: «چو نرگس چشم بختت باد بیدار ×× ز چشم بد خدا بادت نگهدار» (ص287-293)، 9. در تعریف شب مهتاب. آغاز: «ساقیا ساغر شراب بیار ×× شب مهتاب، آفتاب بیار»، انجام: «خاطر دوستت ز شادابی ×× باد پر نور تر ز مهتابی» (ص294-299)؛ خط: نستعلیق ششدانگ و خوش، کاتب = مؤلف، بی‌تا؛ دیوان موصوف نسخه اصل است با اضافات و تصحیحاتی به خط خود شاعر و شامل اشعاری است که تا سال 1083 در ایران و هند سروده شده است، و اشعار بعدی یا دیوان دوم که در مدت سی و سه سال بقیت عمر وی گفته شده است ضمیمه این نسخه نیست [نسخه دیگری از دیوان اشرف در کتابخانه ملی به شماره 2006 که تاریخ تحریر آن 1096 هجری است وجود دارد که اشعارش از این نسخه بیشتر است. از جمله اینکه ساقی‌نامه‌اش در نسخه ما 414 بیت است و در آن نسخه 576 بیت، و از این رو معلوم می‌شود که بعدها بر آن افزوده است.]، با سیزده سرلوح، مجدول؛ واقف: نایینی؛ کاغذ: نخودی، جلد: روغنی، 313گ، 12 سطر (17/7×23/2)، اندازه: 23/5×32/4سم [ف: 7 - 363]