آیینه مشروطه

تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 3360 آغاز: الف. (مقدمه نثر و دیباچه‌ای است به شرح:) بنام خداوند گردون پیر ×× خطا پوش و بخشنده سخت گیر. خدمت خداوندان خرد و فرهنگ و طالبان استقلال مملکت کیومرث و هوشنگ ... با کمال ادب معروض میدارد ... (انجام این مقدمه:) بقول متقدمین و السلام علی من اتبع الهدی و بقول متجددین گودبادی یا خدا حافظ (بعد آغاز منظوم باین شرح شروع می‌شود:) بسمله. چو کردم ختم استبداد نامه ×× گرفتم از پی مشروطه خامه؛ انجام: سه کم کردم ز مصراع ختامش ×× که شد آئینه مشروطه نامش 1343 / ز هجرت چل و سه با سیزده صد ×× گذشته بود شد ختم این مجلد. خط: نسخ؛ کا: حاج ادیب الشریعه متخلص به سودائی، تا: 1343؛ کاتب نسخه پس از خاتمه آئینه مشروطه دو قصیده بلند به مطلع زیر آورده است: 1. نخست فتنه و بیداد و مکر شیطان کرد ×× ز فتنه خانه آدم بخلد ویران کرد؛ 2. هر کسی را هوس گردش باغ و چمن است ×× جز دل من که چو یعقوب به بیت الحزن است، و عنوان آنها را چنین ذکر کرده است: الف. کنیم فتنه و گوئیم فتنه شیطان کرد؛ ب. با دل خویش ز ناظم به نصیحت سخن است، او سپس هفت غزل از ناظم می‌نویسد و در خاتمه قطعه‌ای از خودش در توصیف کتاب و مدح ناظم آن و یک رباعی ماده تاریخ می‌نگارد و مطلع و مقطع نظم و رباعی مذکور نوشته می‌شود. مطلع: دو صد احسن بافکار مهندس ×× به از این نظم دربار مهندس، مقطع: همی سودائیش در مدح گوید ×× دو صد احسن بافکار مهندس، رباعی: ز افکار مهندس چو شد این نظم عیان ×× سودائی ازین نطق و بیان شد شادان / برداشت سر از مصرع و تاریخش گفت ×× باقی شود آثار مهندس بجهان، یعنی حرف سر مصرع آخر که با است و دو عدد است برداری باقی مصرع تاریخ است، فی 10 شهر رجب 1343؛ کاغذ: خط دار تحریری فرنگی، جلد: چرمی، 77گ، 19 سطر، اندازه: 21×13/5 [ف: 1-3]