شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
پیوند کوتاه:
/m/125835
نشانهای نسخهشناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
—
نگاره و نقاشی
—
تصحیحشده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
✓
سطور مجدول (جدولبندی)
✓
دارای رکابه (پایصفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- ناطق (ظاهراً)
- تاریخ کتابت:
- غره ربیع الاول 1072ق (1072 هـ.ق)
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 19 (در فنخا)
ویژگیهای مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نستعلیق (خوش)
- تعداد برگ و سطر:
- 93 برگ • 20 سطر
- ابعاد و اندازه (سانتیمتر):
- 15×27/6سم
- کاغذ و جلد:
- حنایی • تیماج مشکی
آغاز نسخه
« بسمله و به نستعین، بعد از حمد و ثنای صانع جهان غرابت آیین و بس از درود و دعای خاتم انبیاء مرسلین »
انجام نسخه
« و آن مملکت بخیر تسخیر فرمانفرمای عالمیان درآمد و الحمدلله رب العالمین ... تمت.
این نسخه از «اختتام در ذکر بدایع و غرایب ربع مسکون و عجایب وقایع جهان بوقلمون» تا اول مبحث «ذکر بعضی از غرایب حکایات که از جنیان منقول است» میباشد »
فوائد و رسائل مندرج در نسخه:
کاتب نسخه در ذیل عنوان «جبل العظم» که خواند میر نقل نموده مطالبی به متن افزوده از عجایب قاین نوشته است بدین شرح: «در ولایت تابعه قاین مشهور بقلعه گاو کوبیست در دامن آن کوه تل ریگست بغایت بلند که بواسطه ارتفاع نرمی ان ریگ صعود بر آن تل دشوارست مگر بدستیاری مدد دیگران قبر بلندی در آن مکانست مشهور بمزار امام زاده زید علی بعد از آنکه بزیارت آن قبر مشرف شده قصد فرود آمدن نمایند از طرف قرینه محل صعود عازم اسفل آن کردند چند نفر که با هم باشند در وقت پایان رفتن از فراز تل تا رسیدن بزمین صداهای عظیم می که گویی صد هزار نفیر کره نای نقاره در نوازش است وجه آن کسی نمیداند کاتب اینحروف دو مرتبه بان موضع رسیده ملاحظه مشاهده او نموده بدین واسطه جرأت نوشتن نمود خود را معرض اهل فطانت ذکا ساخت کاتب در تاریخ اربعین الف هجری موافق قوئیل ترکی در خدمت حضرات عالیات خصوص شاهزاده بایسنغر ولد دانیال ولد اکبر شاه که در چنگ شهر بار بلاقی (کذ) در هندوستان از آن معرکه رو گردان شده از راه کشمیر تبت درواز به بلخ آمده از آنجا بدار القرار قندهار آمده بود متوجه پابوس شاه مرتضوی اوصاف ... شاه صفی ... بود کمترین در ملازمت ایشان حسب الفرموده نواب عالیجاه علیمردانخان تا دارالسلطنه اصفهان بهشت نشان بسر میبردند وقتی که بولایت قاین رسید خصوص قصه موت این خبر مسموع ایشان شده بود در ملازمت خدام بایسنقری بدان مغازه داخل شد الحق که بعینه انمردم را از ذکور اناث طفل مشاهده نمود که بغیر از نفس دیگر همه چیز از اثار زندگان با ایشان است»، کم نقطه
یادداشتهای انتقادی و تصحیحی فهرستنگار:
•
این نسخه از «اختتام در ذکر بدایع و غرایب ربع مسکون و عجایب وقایع جهان بوقلمون» تا اول مبحث «ذکر بعضی از غرایب حکایات که از جنیان منقول است» میباشد
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرستنگاری:
فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 13 • صفحه 569 • ردیف 19
متن فنخا (مأخذ نسخه خطی):
19. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 13424/27
آغاز: بسمله و به نستعین، بعد از حمد و ثنای صانع جهان غرابت آیین و بس از درود و دعای خاتم انبیاء مرسلین؛ انجام: و آن مملکت بخیر تسخیر فرمانفرمای عالمیان درآمد و الحمدلله رب العالمین ... تمت.
این نسخه از «اختتام در ذکر بدایع و غرایب ربع مسکون و عجایب وقایع جهان بوقلمون» تا اول مبحث «ذکر بعضی از غرایب حکایات که از جنیان منقول است» میباشد؛ خط: نستعلیق خوش، کا: ناطق (ظاهراً)، تا: غره ربیع الاول 1072ق؛ کاتب نسخه در ذیل عنوان «جبل العظم» که خواند میر نقل نموده مطالبی به متن افزوده و از عجایب قاین نوشته است بدین شرح: «در ولایت تابعه قاین مشهور بقلعه گاو کوبیست و در دامن آن کوه تل ریگست بغایت بلند که بواسطه ارتفاع و نرمی ان ریگ صعود بر آن تل دشوارست مگر بدستیاری مدد دیگران و قبر بلندی در آن مکانست مشهور بمزار امام زاده زید علی بعد از آنکه بزیارت آن قبر مشرف شده قصد فرود آمدن نمایند و از طرف قرینه محل صعود عازم اسفل آن کردند و چند نفر که با هم باشند در وقت پایان رفتن از فراز تل تا رسیدن بزمین صداهای عظیم می که گویی صد هزار نفیر و کره نای و نقاره در نوازش است و وجه آن کسی نمیداند و کاتب اینحروف دو مرتبه بان موضع رسیده ملاحظه و مشاهده او نموده بدین واسطه جرأت نوشتن نمود و خود را معرض اهل فطانت و ذکا ساخت و کاتب در تاریخ اربعین و الف هجری موافق قوئیل ترکی در خدمت حضرات عالیات خصوص شاهزاده بایسنغر ولد دانیال ولد اکبر شاه که در چنگ شهر بار و بلاقی (کذ) در هندوستان از آن معرکه رو گردان شده از راه کشمیر و تبت و درواز به بلخ آمده از آنجا بدار القرار قندهار آمده بود و متوجه پابوس شاه مرتضوی اوصاف ... شاه صفی ... بود کمترین در ملازمت ایشان حسب الفرموده نواب عالیجاه علیمردانخان تا دارالسلطنه اصفهان بهشت نشان بسر میبردند وقتی که بولایت قاین رسید خصوص قصه موت و این خبر مسموع ایشان شده بود در ملازمت خدام بایسنقری بدان مغازه داخل شد الحق که بعینه انمردم را از ذکور و اناث و طفل مشاهده نمود که بغیر از نفس دیگر همه چیز از اثار زندگان با ایشان است»، کم نقطه، مجدول، محشی؛ کاغذ: حنایی، جلد: تیماج مشکی، 93ص (472-565)، 20 سطر، اندازه: 15×27/6سم [ف: 17 - 413]