براهين العجم فی قوانین المعجم

● براهين العجم فی قوانین المعجم / عروض و قافیه/فارسی barāhīn-ol ‘ajam fī qavānīn-el mo‘jam سپهر، محمد تقی بن محمد علی، 1216-1297 قمری sepehr, mohammad taqī ebn-e mohammad ‘alī (1802-1880) اهدا به: فتحعلی شاه قاجار، به دستور اعتمادالدوله میرزا آقاخان صدر اعظم نوری در قواعد قافیه شعر فارسی با شواهد عربی و فارسی در یک «مقدمه» و بیست و چهار «باب» و یک «خاتمه» نگاشته است. سپهر خود این بیت را در پایان کتاب در ماده تاریخ تألیف آن سروده: «سپهر این نامه چون بنوشت گفت از بهر تاریخش ×× که قانون فصاحت از براهین عجم آمد.» آغاز: من سخن سنج و سخن یکسر بود بند و بلا ×× کز سخن این کثرت آمد وین همه چون و چرا / چون نبینی روی حق تا چند وی گوئی واو ×× چون نباشد غیر او تا چند من گوئی و ما انجام: سپهر این نامه چون بنوشت گفت از بهر تاریخش ×× که قانون فصاحت از براهین العجم آمد چاپ: طهران، سنگی، 1272ق؛ تهران، دانشگاه تهران، 1351 [نسخه‌های منزوی 2154/3؛ الذریعة 81/3؛ مشار فارسی، ج1، ص 713]