براهین الاربعین

● براهین الاربعین / کلام و اعتقادات / عربی barāhīn-ul arba‘īn کرهرودی، محمدعلی بن محمدابراهیم، 13 karahrūdī, mohammad-‘alī ebn-e mohammad-ebrāhīm (13c -) تاریخ تألیف: رمضان 1296ق؛ محل تألیف: تهران چهل حدیث دال بر امامت حضرت علی (ع) از کتب بزرگان اهل سنت شامل «دیباچه» و «مقدمه» و متن احادیث و «خاتمه». از سرگذشت مؤلف اطلاعی در دست نیست. از فحوای کتاب مختصری در تألیف کتاب و وقایع زمان مؤلف به قرار ذیل به دست می‌آید: وی در اوایل جوانی می‌خواسته کتابی در اثبات براهین امامت و رد شبهات اهل سنت و ابطال خلافت خلفای سه گانه با استناد به کتب عامه تدوین کند، لذا در مدت هفت ماه در حال تقیه به بغداد می‌رود و به حشر و نشر با علمای اهل سنت می‌پردازد تا بتواند به کتب ایشان در فضایل امیرالمؤمنین و ائمه (ع) دست یابد. سپس در رمضان 1296ق، با تألیف و تحریر این کتاب در طهران دست می‌زند سالی که در ماه رجب قبل آن وبای شدید و در شعبان آن زلزله سختی در شیراز به وقوع پیوسته بود. مردم به خارج شهرها پناه برده و وی در مدرسه محمد حسین خان مروی در طهران تنها مانده و به انگیزه ی دفع بلا شروع به نگارش این کتاب می‌کند. در دیباچه می‌نویسد: مقدمه در ذکر بعضی کلمات ملحدین و منکرین است. متن اربعین شامل اخبار صریح پیامبر (ص) دال بر امامت و خلافت علی (ع) به اقرار بزرگان عامه و رد سخنان منکرین و نیز اثبات امامت ائمه اثنا عشر است و در خاتمه ادله روشن بر بطلان خلافت خلفای سه گانه و بنی امیه و بنی عباس با استناد به آیات قرآن و متون اهل سنت ذکر می‌شود. بیشتر اخبار اربعین به نقل از ابن ابی الحدید و شرح وی بر نهج البلاغه، احمد ایجی شافعی صاحب «توضیح الدلایل»، ابن جوزی حنبلی صاحب «عشرة معانی»، صالحانی، ابن صباغ مالکی صاحب «فصول المهمة» و نیز مصنفان کتابهای «مشکوة» و «الیقین» بدون ذکر سلسله سند آمده است. مؤلف در توضیح اخبار ذیل عناوین «الکلام علی الحدیث، اقول، فایده ...» به آیات و روایات متعدد استناد می‌کند و معانی لغوی و دلالات و رموزات و مراتب بعضی احادیث را می‌آورد. پس از حدیث «الاربعون» در برگ 135-143پ مؤلف مجدداً روایاتی با شماره حدیث 36-40 افزوده است. در نسخه حاضر بخشی به عنوان مقدمه و خاتمه نیامده است. شاید خاتمه همان شماره 3 مجموعه (منتخب الآیات و الاخبار ...) باشد. نسخه به لحاظ ذکر منابع اهل تسنن در این موضوع حائز اهمیت است. همچنین ظاهراً همین نویسنده در نسخه ش 5-6213 (6213ع) آیات و اخبار دال بر بطلان خلافت خلفای ثلاثه را در اوراق (205-211پ و 167، 175-186پ) آورده است.