بدیع البدایع فی محاسن الصنایع

● بدیع البدایع فی محاسن الصنایع / بدیع / فارسی badī‘-ol badāye‘ fī mahāsen-os sanāye‘ رازی، محمد ابراهیم بن محمد مهدی، 13 قمری rāzī, mohammad ebrāhīm ebn-e mohammad mahdī (19c -) اهداء به: محمد شاه قاجار رساله‌ای در علم بدیع و صنایع ظریفه ادب است که مؤلف شواهد و امثالی از ابیات و اشعار شعرای متقدم فارسی و عربی زبان آورده است. آغاز: بسمله، الحمدلله على ما ابدع ببدیع الاعجاز آیات المثانی و اطلع فی ریاض الالفاظ انوار المعانی و الصلوة على من نصرت الالسنه الناطقه عن وصف افضاله و حضرت الافئدة الوافية عن نعت کماله محمد و آله الابرار و اصحابه العز الاخبار. و بعد از آنجا که حکمت امور دبستان و من یوتی الحکمة فقد اوتى خيراً كثيراً ذات محمود و وجود مسعود خدایگان اعظم ... حاجی میرزا آقاسی ادام الله ... تبحر در فنون فضائل ... و در صنوف امثال و اشعار داشت ... لاجرم این بنده محمد ابراهیم ابن محمد مهدی الرازی را دامن گیر خاطر افتاد که بدست آویزی از آن آستان که قبله راستانست شرفیاب گردد ... رسالتی در فن بدیع نگاشتن گرفت ... و چون این لالی منصور و دراری منثور سمت انتظام و اختتام یابد آن را ببدیع البدایع فی محاسن الصنایع نام گذارم انجام: فتنه را بیدار کرده بامداد از خواب خوش غلغل و فریاد از او در هر وطن برخواسته. لعل گردد روی منگر دلبرم بوسه دهد ×× شکرم بخشد ز لعل خویشتن ناخواسته. چه این ابیات از رمل مثمن محذوف است که هر مصراعش فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن است و چون بر قافیه اولی وقف کنند رمل مسدس محذوف شود ... تاریخ شهر ربیع الاول یکهزار و دویست و شصت و دو هجری این کتاب که اصول انواع بدیع را حاوی است انجام و اتمام یافت امید است که بزیور قبول خدایگان اجل امجد جناب شریعت مآب آقا روحی له الفدا آرایش یابد و بتوجهی این بنده را نیکنامی هر دو جهان ارزانی فرمایند انشاء الله.