شناسنامه کتاب‌شناختی اثر
بدایع الصنایع
badāyi‘-uṣ ṣanāyi‘
1
نسخه ثبت‌شده
قرن 11 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها
↓
پیوند کوتاه:
/w/9795
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #9795
پدیدآور / مؤلف:
دشتکی شیرازی، منصور بن صدرالدین محمد
تاریخ و سده تألیف:
906 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 5، ص 855
تا 856
زبان و قالب:
عربی
رده‌های موضوعی:
تاریخ
عناوین دیگر و هم‌تراز:
خلاصة الاخبار
(xulāṣat-ul axbār)
معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)
خلاصة الاخبار در تاریخ انبیا و سلاطین به اختصار از غیاث الدین منصور دشتکی (= ابو علی بن محمد المنصور الحسینی). این رساله پنجم بدایع الصنایع و دارای چهار «مقصد» است (موجود در نسخه حاضر): مقصد 1. انبیا از آدم تا پیغمبر ما محمد (ص)، با نقل اقوال و احتمالات تاریخی به اجمال؛ مقصد 2. ملوک ایران و چهار طبقه آنها؛ مقصد 3. پیغمبر و خلفاء (چهار خلیفه را تا امیر المؤمنین علی (ع) و فرزندش امام حسن (ع) یاد می‌کند)، بنی امیه و بنی العباس و در پایان این مقصد از ملوک ایرانی همزمان عباسیان (صفاریان، سامانیان، دیلمیان، سلجوقیان و سلغریان) نام می‌برد؛ مقصد 5. انتقال پادشاهی از عباسیان به مغول سپس: تیموریان، امراء قراقوینلو و آق قوینلو تا سال 902. و در اینجا نسخه مجلس به پایان یافته است. در مقصد 4، بیشتر اختصار پرداخته و از مغول: چنگیز و هولاکو و آخرین آنان ابوسعید خان را نام می‌برد که در 736 درگذشت و پس از آن کار به دست ملوک آل مظفر در فارس و عراق و سپس به دست تیموریان افتاد. وی می‌گوید: نخستین تیموریان امیر تیمور گورکان از (کش) پدیدار گشت و بر بیشتر معموره دست یافت و در 807 درگذشت پس از امیر تیمور به ترتیب از الغ بیک فاضل، جهانشاه قراقویلوو از مردم دیار دیگر و حسن بیک بایندر آق قوینلو یاد کند و گوید پس از حسن بایندر ملک در دست فرزندان او قرار گرفت و بهترین آنان نوه او رستم بود که در 897 بر تخت شاهی نشست و در 902 به قتل رسید. در مقصد اول (در آنجا که ملوک پس از عظمت کلدانیان را این گونه می‌شمارد: ملوک موصل، جبل فارسیان، اسکندریان، قیصران، نصرانیان) می‌گوید: پس از اینان سپس کار به هرقل و کسری رسید و در این زمان هجرت پیغمبر ما (ص) اتفاق افتاد که تا آدم 612 سال فاصله داشت و از هجرت تا این زمان ما که اوایل ماه رمضان است 906 سال می‌گذرد. دشتکی در این مقصد از کتاب عمده (در تاریخ) به تکرار نقل می‌کند. .
آغاز اثر
« بسمله احمد الله حمد ایلیق بکماله ... و بعد فهذه هی الرسالة الخامسه من بدایع الصنایع التی الفها الراجی ... ابو علی بن محمد المنصور الحسینی ... فیها خلاصة الاخبار خالصاً عن زوائد الاسمار ... مرتبه علی مقاصد. [الذریعه 3: 65] »
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعه 3: 65
متن فنخا
● بدایع الصنایع = خلاصة الاخبار / تاریخ / عربی
badāyi‘-uṣ ṣanāyi‘ = xulāṣat-ul axbār
دشتکی شیرازی، منصور بن صدرالدین محمد، -948 قمری
daštakī šīrāzī, mansūr ebn-e sadr-od-dīn mohammad (- 1542)
تاریخ تألیف: 906ق
خلاصة الاخبار در تاریخ انبیا و سلاطین به اختصار از غیاث الدین منصور دشتکی (= ابو علی بن محمد المنصور الحسینی). این رساله پنجم بدایع الصنایع و دارای چهار «مقصد» است (موجود در نسخه حاضر): مقصد 1. انبیا از آدم تا پیغمبر ما محمد (ص)، با نقل اقوال و احتمالات تاریخی به اجمال؛ مقصد 2. ملوک ایران و چهار طبقه آنها؛ مقصد 3. پیغمبر و خلفاء (چهار خلیفه را تا امیر المؤمنین علی (ع) و فرزندش امام حسن (ع) یاد می‌کند)، بنی امیه و بنی العباس و در پایان این مقصد از ملوک ایرانی همزمان عباسیان (صفاریان، سامانیان، دیلمیان، سلجوقیان و سلغریان) نام می‌برد؛ مقصد 5. انتقال پادشاهی از عباسیان به مغول سپس: تیموریان، امراء قراقوینلو و آق قوینلو تا سال 902. و در اینجا نسخه مجلس به پایان یافته است. در مقصد 4، بیشتر اختصار پرداخته و از مغول: چنگیز و هولاکو و آخرین آنان ابوسعید خان را نام می‌برد که در 736 درگذشت و پس از آن کار به دست ملوک آل مظفر در فارس و عراق و سپس به دست تیموریان افتاد. وی می‌گوید: نخستین تیموریان امیر تیمور گورکان از (کش) پدیدار گشت و بر بیشتر معموره دست یافت و در 807 درگذشت پس از امیر تیمور به ترتیب از الغ بیک فاضل، جهانشاه قراقویلوو از مردم دیار دیگر و حسن بیک بایندر آق قوینلو یاد کند و گوید پس از حسن بایندر ملک در دست فرزندان او قرار گرفت و بهترین آنان نوه او رستم بود که در 897 بر تخت شاهی نشست و در 902 به قتل رسید. در مقصد اول (در آنجا که ملوک پس از عظمت کلدانیان را این گونه می‌شمارد: ملوک موصل، جبل فارسیان، اسکندریان، قیصران، نصرانیان) می‌گوید: پس از اینان سپس کار به هرقل و کسری رسید و در این زمان هجرت پیغمبر ما (ص) اتفاق افتاد که تا آدم 612 سال فاصله داشت و از هجرت تا این زمان ما که اوایل ماه رمضان است 906 سال می‌گذرد. دشتکی در این مقصد از کتاب عمده (در تاریخ) به تکرار نقل می‌کند. .
آغاز: بسمله احمد الله حمد ایلیق بکماله ... و بعد فهذه هی الرسالة الخامسه من بدایع الصنایع التی الفها الراجی ... ابو علی بن محمد المنصور الحسینی ... فیها خلاصة الاخبار خالصاً عن زوائد الاسمار ... مرتبه علی مقاصد. [الذریعه 3: 65]
نسخه‌های خطی این اثر
1 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
مجلس
تهران
|
3924/3 | علی رضا بن افضل گیلانی | 1008ق | نستعلیق | 13 | شناسنامه ← |