شناسنامه کتابشناختی اثر
البداية فى علم الدراية
al-bidāya fī ‘ilm-id dirāya
44
نسخه ثبتشده
از قرن 10 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/9753
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #9753
پدیدآور / مؤلف:
شهید ثانی، زین الدین بن علی
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 5، ص 833
تا 836
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
درایه
عناوین دیگر و همتراز:
بداية الدراية
(bidāyat-ud dirāya)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
متنی است بسیار مشهور و مختصر در قواعد کلی علم رجال و درایة که خود او آن را شرح کرده و به نام «الرعاية فی شرح الدرایة» معروف شده است. مشتمل بر یک «مقدمه» و سه «باب»: المقدمه: فی بیان اصوله و اصطلاحاته؛ باب 1. اقسام الحدیث و اصولها؛ 2. تحمل الحدیث و طرق نقله؛ 3. اسماء الرجال و طبقاتهم. پیش از او در میان دانشمندان شیعی کسی در علم درایة الحدیث اثری نپرداخت (روضات ص 295- کشف الحجب ص 82 و 395).
آغاز اثر
« نحمدک اللهم علی البدایة فی الدرایة و الروایة و نسألک حسن الرعایة الى النهایة و نصلی علی نبیک محمد المنقذ من الغوایة المرشد الى سبیل الهدایة و علی آله و اصحابه صلاة لاتبـلغ لها غایة. و بعد فهذا مختصر فی علم درایة الحدیث و بیان مصطلحاتهم علی وجه الایجاز و الاختصار مرتب علی مقدمة و ابواب ... »
انجام اثر
« فهذه جملة موجزة فی الاشارة الى مقاصد هذا العلم اجمالا و من اراد الاستقصاء فيها مع ذکر الامثلة فعليه بکتابنا غنية القاصدين فی معرفة اصطلاحات المحدثين و الله تعالى الموفق للسداد و الهادی الى سبيل الرشاد. »
سوابق و چاپهای اثر
تهران، المجمع العلمی الاسلامی، 1404 ق، رقعی، 24 ص؛ با تصحیح مجدد در ضمن مجموعه «دراية الحديث» در مؤسسه دارالحدیث، قم، 1382ش، با تصحیح غلامحسین قیصریهها؛ دارالخلافه طهران، سنگی، 1310، جیبی، 175ص؛ ایران، سنگی، 1309، جیبی، 175ص [الذریعه 58/3 و 241/11 و 124/13؛ کشف الحجب 82؛ مشار عربی 119]
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
الرعاية فی شرح البداية فی علم الدراية = شرح البداية فی علم الدراية = الرعاية فی شرح الدراية = شرح بداية الدراية؛ شهید ثانی، زین الدین بن علی (911-965)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعه 58/3 و 241/11 و 124/13
کشف الحجب 82
مشار عربی 119
متن فنخا
● البداية فى علم الدراية = بداية الدراية / درایه / عربی
al-bidāya fī ‘ilm-id dirāya = bidāyat-ud dirāya
شهید ثانی، زین الدین بن علی، 911-965 قمری
šahīd-e sānī, zayn-od-dīn ebn-e ‘alī (1506-1558)
متنی است بسیار مشهور و مختصر در قواعد کلی علم رجال و درایة که خود او آن را شرح کرده و به نام «الرعاية فی شرح الدرایة» معروف شده است. مشتمل بر یک «مقدمه» و سه «باب»: المقدمه: فی بیان اصوله و اصطلاحاته؛ باب 1. اقسام الحدیث و اصولها؛ 2. تحمل الحدیث و طرق نقله؛ 3. اسماء الرجال و طبقاتهم. پیش از او در میان دانشمندان شیعی کسی در علم درایة الحدیث اثری نپرداخت (روضات ص 295- کشف الحجب ص 82 و 395).
آغاز: نحمدک اللهم علی البدایة فی الدرایة و الروایة و نسألک حسن الرعایة الى النهایة و نصلی علی نبیک محمد المنقذ من الغوایة المرشد الى سبیل الهدایة و علی آله و اصحابه صلاة لاتبـلغ لها غایة. و بعد فهذا مختصر فی علم درایة الحدیث و بیان مصطلحاتهم علی وجه الایجاز و الاختصار مرتب علی مقدمة و ابواب ...
انجام: فهذه جملة موجزة فی الاشارة الى مقاصد هذا العلم اجمالا و من اراد الاستقصاء فيها مع ذکر الامثلة فعليه بکتابنا غنية القاصدين فی معرفة اصطلاحات المحدثين و الله تعالى الموفق للسداد و الهادی الى سبيل الرشاد.
چاپ: تهران، المجمع العلمی الاسلامی، 1404 ق، رقعی، 24 ص؛ با تصحیح مجدد در ضمن مجموعه «دراية الحديث» در مؤسسه دارالحدیث، قم، 1382ش، با تصحیح غلامحسین قیصریهها؛ دارالخلافه طهران، سنگی، 1310، جیبی، 175ص؛ ایران، سنگی، 1309، جیبی، 175ص [الذریعه 58/3 و 241/11 و 124/13؛ کشف الحجب 82؛ مشار عربی 119]
شرح و حواشی:
1- الرعاية فی شرح البداية فی علم الدراية = شرح البداية فی علم الدراية = الرعاية فی شرح الدراية = شرح بداية الدراية؛ شهید ثانی، زین الدین بن علی (911-965)
نسخههای خطی این اثر
44 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
دانشگاه
تهران
|
1044/2 | شریف رامدی | 17 شوال 697ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 2 |
علامه فانی (ضیاء الدین)
اصفهان
|
17/1 | بیکاتب | قرن 10 | نستعلیق | 9 | شناسنامه ← |
| 3 |
مرکز احیاء
قم
|
3652 و عکسی 2162/1 | حسن بن احمد بن راشد بن عیسی غریفی اوالی | 27 رمضان 987ق | نستعلیق | 77 | شناسنامه ← |
| 4 |
مجلس
تهران
|
9384/9 | علی بن مجدالدین بن حسن بن جلال حسینی | قرن 11 | نسخ | 12 | شناسنامه ← |
| 5 |
دانشگاه
تهران
|
4202/8-ف | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 6 |
علامه طباطبائی
شیراز
|
761 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 8 | شناسنامه ← |
| 7 |
رضوی
مشهد
|
ض 9889 | محمد بن فتح الله بسطامی | پنجشنبه 26 جمادی الاول 1010ق | نسخ | 10 | شناسنامه ← |
| 8 |
مجلس
تهران
|
14687/1 | صدرالدین | ربیع الثانی 1011ق | نسخ | 14 | شناسنامه ← |
| 9 |
مفتی الشیعه
قم
|
64/1 | شاهمیر بن زین العابدین حسنی | شنبه 20 جمادی الثانی 1018ق | - | 71 | شناسنامه ← |
| 10 |
مدرسه باقریه
مشهد
|
295/2 | حسن بن فخر الدین | چهارشنبه 9 ذیحجه 1019ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 11 |
جلیلی
کرمانشاه
|
346/1 | ابراهیم بن عبدالله خطیب مازندرانی | 9 جمادی الثانی 1031ق | نستعلیق | 6 | شناسنامه ← |
| 12 |
وزیری
یزد
|
2085/2 | محمد کریم بن حاج محمد باقر | 1066ق | نسخ | 23 | شناسنامه ← |
| 13 |
دهگان
اراک
|
228/2 | ابن محمد علی رمضان علی رازانی = رادانی؟ | 29 شوال 1066ق | نسخ | 23 | شناسنامه ← |
| 14 |
مجلس
تهران
|
711/1-طباطبائی | علی رضا بن محمد غیاث شولستانی | 1068ق | نستعلیق | 13 | شناسنامه ← |
| 15 |
علامه طباطبائی
شیراز
|
276/2 | مرتضی | نیمه ذیقعده 1087ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 16 |
جلیلی
کرمانشاه
|
299/5 | بیکاتب | محرم 1088ق | نسخ | 78 | شناسنامه ← |
| 17 |
سپهسالار
تهران
|
2712 | میرزا محمد حسین بحرینی | 22 جمادی الاول 1091ق | نسخ | 142 | شناسنامه ← |
| 18 |
مجلس
تهران
|
4903/13 | محمد مؤمن بن علینقی باکی | قرن 12 | نستعلیق | 3 | شناسنامه ← |
| 19 |
حیدری
مشهد
|
31/8 | بیکاتب | با تاریخ 1122ق | - | - | شناسنامه ← |
| 20 |
کمالی
همدان
|
6/2 | بیکاتب | صفر 1124ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 21 |
مجلس
تهران
|
18056 ض | احمد بن محمد مقابی بحرانی | 1141ق | - | - | شناسنامه ← |
| 22 |
علامه طباطبائی
شیراز
|
1572 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 17 | شناسنامه ← |
| 23 |
علامه طباطبائی
شیراز
|
90/7 | عبدالعلی بن عبدالکریم زنجانی | 1210ق | نستعلیق، شکسته | 5 | شناسنامه ← |
| 24 |
الهیات
تهران
|
801/2 | ابراهیم بن عباس خراسانی | جمعه 10 رجب 1227ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 25 |
مرعشی
قم
|
6658/8 | سید مهدی بن علی اردکانی یزدی | 1245ق | نستعلیق | 109 | شناسنامه ← |
| 26 |
مجلس
تهران
|
15594/2 | محمد رحیم بن محمد کریم کیور الاصل | دوشنبه 14 رجب 1266ق | نسخ | 64 | شناسنامه ← |
| 27 |
مروی
تهران
|
720/8 | اسماعیل سمنانی | 1285ق | - | - | شناسنامه ← |
| 28 |
امام صادق
چالوس
|
507/2 | بیکاتب | ربیع الاول 1293ق | - | 71 | شناسنامه ← |
| 29 |
مجلس
تهران
|
18576 | محمد رضا بن ذبیح الله حسینی | 1294ق | - | - | شناسنامه ← |
| 30 |
رضوی
مشهد
|
ض9753 | بیکاتب | 1298ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |