نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

بداية العقول

bidāyat-ul ‘uqūl
28 نسخه ثبت‌شده از قرن 8 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/9733
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #9733
پدیدآور / مؤلف: نسفی، عمر بن محمد
تاریخ و سده تألیف: 535 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 5، ص 819 تا 821
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: کلام و اعتقادات
عناوین دیگر و هم‌تراز:
عقاید نسفی (‘aqāyed-e nasafī) عقائد نسفی (‘aqā’ed-e nasafī) اعتقادات (e‘teqādāt)
اهدا / به درخواست: به دستور سلطان سنجر سلجوقی

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

رساله کوتاهی است در شناختن توحید و صفات الهی و بعضی از امور اعتقادی بر مبنای مذهب اهل سنت و در آن اشاراتی به نظرات معتزله و روافض (شیعه) شده که مورد رد قرار گرفته است. شروح زیادی بر آن نوشته‌اند.
آغاز اثر
« بسمله. قال اهل الحق حقائق الأشياء ثابتة و العمل بها متحقق خلافا للسوفسطائية ... »
انجام اثر
« ورسل الملائكة افضل من عامة البشر و عامة البشر افضل من عامة الملائكة. »
سوابق و چاپ‌های اثر
در مجموعه من مهمات المتون چندین مرتبه چاپ شده و قاهره، مطبعة السلفية، بدون تاریخ؛ به تصحیح آلبرت ناپلئون کمپانیونی، فرهنگ ایران زمین، 4: 159-172.
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
عقائد النسفی (ترجمه)؛ نسفی، عزیزالدین بن محمد (-7) حل المعاقد فی شرح العقائد؛ ملازاده هروی، احمد بن محمود (-8) شرح عقائد النسفی؛ تفتازانی، مسعود بن عمر (722-792) حاشیة شرح عقائد النسفی؛ جندی، احمد بن محمد (-9) حاشیة شرح العقائد النسفیة؛ بردعی، احمد بن ابی یزید (-9) شرح عقائد النسفی؛ عصمت بخاری (-840) حاشیة شرح عقائد النسفی = بحر الافکار = حاشیة الخیالی؛ خیالی، احمد بن موسی (829-862) بحر الافکار؛ مدرس، حسن بن حسین (-10) ارشاد المسلمین = ترجمه عقاید اهل اسلام؛ برهان مسکین (-10) حاشیة شرح عقاید النسفی = حاشیة الکستلی علی شرح عقائد النسفی؛ قسطلانی، مصطفی بن محمد (-901) الفرائد (الفوائد) فی حل شرح العقائد النسفیة؛ مقدسی، محمد بن محمد (822-905) حاشیة حاشیة الخیالی علی شرح عقائد النسفی؛ عمری، احمد بن محمد (-950) حاشیة شرح عقائد النسفی؛ عصام الدین اسفراینی، ابراهیم بن محمد (873-951) حاشیة حاشیة الخیالی علی شرح عقائد النسفی = حاشیه بر حاشیه عقائد نسفی؛ قرمانی، کمال الدین اسماعیل (-920) زبدة الافکار = تعلیقات علی حاشیة الخیالی = حاشیة حاشیة شرح العقائد النسفیة؛ سیالکوتی، عبدالحکیم بن شمس الدین (-1067) حاشیة شرح عقائد النسفی؛ ساچقلی زاده، محمد بن ابی بکر (-1150) حاشیة حاشیة الخیالی علی شرح عقائد النسفی؛ کفوی، محمد بن حمید (-1174) فرائد العقائد = نظم عقائد نسفی؛ نودهی، محمد معروف بن مصطفی (1166-1254) حاشیة حاشیة الخیالی علی شرح عقائد النسفی بدایة العقول (مختصر) = مختصر عقاید نسفی حاشیة شرح عقائد النسفی؛ ابن امامی، محمد امین حاشیة حاشیة الخیالی علی شرح عقائد النسفی؛ برکشاطی، محمد شریف حاشیة شرح عقائد النسفی؛ مولوی ابوالحسن بن شیخ فاضل حاشیة حاشیة الخیالی علی شرح عقائد النسفی؛ محمد قاسم بن محمد صالح حاشیة عقائد النسفی؛ احمد بن عبدالله شرح عقائد النسفی؛ سمرقندی، محمد معصوم بن بابا عقائد النسفی (ترجمه) شرح عقائد النسفی حاشیة شرح عقائد النسفی
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
کشف الظنون 1145/2-1149 فرهنگ ایران زمین 154/9 یغما ش 181 ص 193 و ش 19 ص 49 ریحانة الادب: 173/6 نسخه‌های منزوی 738/2 و 888 هدیة العارفین 783/1 فهرست مشترک پاکستان 1141/2 بروکلمان ج8-7ص289-298

متن فنخا

● بداية العقول = عقاید نسفی = عقائد نسفی = اعتقادات / کلام و اعتقادات / عربی bidāyat-ul ‘uqūl = ‘aqāyed-e nasafī = ‘aqā’ed-e nasafī = e‘teqādāt نسفی، عمر بن محمد، 461-537 قمری nasafī, ‘omar ebn-e mohammad (1070-1143) اهدا به: به دستور سلطان سنجر سلجوقی تاریخ تألیف: 535ق رساله کوتاهی است در شناختن توحید و صفات الهی و بعضی از امور اعتقادی بر مبنای مذهب اهل سنت و در آن اشاراتی به نظرات معتزله و روافض (شیعه) شده که مورد رد قرار گرفته است. شروح زیادی بر آن نوشته‌اند. آغاز: بسمله. قال اهل الحق حقائق الأشياء ثابتة و العمل بها متحقق خلافا للسوفسطائية ... انجام: ورسل الملائكة افضل من عامة البشر و عامة البشر افضل من عامة الملائكة. چاپ: در مجموعه من مهمات المتون چندین مرتبه چاپ شده و قاهره، مطبعة السلفية، بدون تاریخ؛ به تصحیح آلبرت ناپلئون کمپانیونی، فرهنگ ایران زمین، 4: 159-172. [کشف الظنون 1145/2-1149؛ فرهنگ ایران زمین 154/9؛ یغما ش 181 ص 193 و ش 19 ص 49؛ ریحانة الادب: 173/6؛ نسخه‌های منزوی 738/2 و 888؛ هدیة العارفین 783/1؛ فهرست مشترک پاکستان 1141/2؛ بروکلمان ج8-7ص289-298] شرح و حواشی: 1- عقائد النسفی (ترجمه)؛ نسفی، عزیزالدین بن محمد (-7) 2- حل المعاقد فی شرح العقائد؛ ملازاده هروی، احمد بن محمود (-8) 3- شرح عقائد النسفی؛ تفتازانی، مسعود بن عمر (722-792) 4- حاشیة شرح عقائد النسفی؛ جندی، احمد بن محمد (-9) 5- حاشیة شرح العقائد النسفیة؛ بردعی، احمد بن ابی یزید (-9) 6- شرح عقائد النسفی؛ عصمت بخاری (-840) 7- حاشیة شرح عقائد النسفی = بحر الافکار = حاشیة الخیالی؛ خیالی، احمد بن موسی (829-862) 8- بحر الافکار؛ مدرس، حسن بن حسین (-10) 9- ارشاد المسلمین = ترجمه عقاید اهل اسلام؛ برهان مسکین (-10) 10- حاشیة شرح عقاید النسفی = حاشیة الکستلی علی شرح عقائد النسفی؛ قسطلانی، مصطفی بن محمد (-901) 11- الفرائد (الفوائد) فی حل شرح العقائد النسفیة؛ مقدسی، محمد بن محمد (822-905) 12- حاشیة حاشیة الخیالی علی شرح عقائد النسفی؛ عمری، احمد بن محمد (-950) 13- حاشیة شرح عقائد النسفی؛ عصام الدین اسفراینی، ابراهیم بن محمد (873-951) 14- حاشیة حاشیة الخیالی علی شرح عقائد النسفی = حاشیه بر حاشیه عقائد نسفی؛ قرمانی، کمال الدین اسماعیل (-920) 15- زبدة الافکار = تعلیقات علی حاشیة الخیالی = حاشیة حاشیة شرح العقائد النسفیة؛ سیالکوتی، عبدالحکیم بن شمس الدین (-1067) 16- حاشیة شرح عقائد النسفی؛ ساچقلی زاده، محمد بن ابی بکر (-1150) 17- حاشیة حاشیة الخیالی علی شرح عقائد النسفی؛ کفوی، محمد بن حمید (-1174) 18- فرائد العقائد = نظم عقائد نسفی؛ نودهی، محمد معروف بن مصطفی (1166-1254) 19- حاشیة حاشیة الخیالی علی شرح عقائد النسفی 20- بدایة العقول (مختصر) = مختصر عقاید نسفی 21- حاشیة شرح عقائد النسفی؛ ابن امامی، محمد امین 22- حاشیة حاشیة الخیالی علی شرح عقائد النسفی؛ برکشاطی، محمد شریف 23- حاشیة شرح عقائد النسفی؛ مولوی ابوالحسن بن شیخ فاضل 24- حاشیة حاشیة الخیالی علی شرح عقائد النسفی؛ محمد قاسم بن محمد صالح 25- حاشیة عقائد النسفی؛ احمد بن عبدالله 26- شرح عقائد النسفی؛ سمرقندی، محمد معصوم بن بابا 27- عقائد النسفی (ترجمه) 28- شرح عقائد النسفی 29- حاشیة شرح عقائد النسفی

نسخه‌های خطی این اثر

28 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مرعشی
قم
4373/3 امیر علی بن امیر محمود بن امیر محمد علوی حافظ سرابی رجب 727ق نسخ 10 شناسنامه ←
2
مجلس
تهران
15666/2 بی‌کاتب قرن 10 نستعلیق، نسخ 4 شناسنامه ←
3
مجلس
تهران
10632 نوری قرن 10 نستعلیق 10 شناسنامه ←
4
دانشگاه
تهران
7705/9 بی‌کاتب قرن 10 نسخ 7 شناسنامه ←
5
دانشگاه
تهران
5927/5 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 7 شناسنامه ←
6
مرعشی
قم
12756/2 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 8 شناسنامه ←
7
مرعشی
قم
11166/3 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 7 شناسنامه ←
8
مرعشی
قم
6409/8 عبد الباقی بن فضل الله 1104ق نسخ 5 شناسنامه ←
9
گلپایگانی
قم
9027/2-60/17 عبدالباقی بن محمد اوزبکی بلخی حنفی 1125ق نسخ 3 شناسنامه ←
10
گلپایگانی
قم
2719/3-14/169 محمدبن علی سافری 1194ق نسخ 2 شناسنامه ←
11
مرکز احیاء
قم
1777/5 احمد رودباری سلخ ذیحجه 1205ق نسخ 6 شناسنامه ←
12
ملی
تهران
21071 بی‌کاتب 1208ق - - شناسنامه ←
13
گلپایگانی
قم
2595/11-14/45 بی‌کاتب 1234ق نستعلیق 3 شناسنامه ←
14
مجلس
تهران
18795 ض بی‌کاتب 1235ق - - شناسنامه ←
15
رضوی
مشهد
24315 بی‌کاتب 1258ق نستعلیق - شناسنامه ←
16
مجلس
تهران
8875/11 بی‌کاتب با تاریخ 1259ق نستعلیق 5 شناسنامه ←
17
مسجد اعظم
قم
1946/3 عبدالرحیم 1311ق نسخ 5 شناسنامه ←
18
الهیات
مشهد
476/5 محمود بن محمد قرشی بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←
19
ملی
تهران
20639 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
20
مدرسی
یزد
بدون شماره/3 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 11 شناسنامه ←
21
معصومیه
قم
300/10 سعدالله بوریدری بی‌تاریخ نسخ 4 شناسنامه ←
22
میبدی
مشهد
372/12 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 4 شناسنامه ←
23
مجلس
تهران
16664 ض بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
24
دانشگاه
اصفهان
243/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
25
ملی
تهران
26318 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
26
ملی
تهران
27403 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
27
مجلس
تهران
17311 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
28
مولوی
مشهد
476/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←