بحر الحقائق فی معرفة الرموز و الدقائق

● بحر الحقائق فی معرفة الرموز و الدقائق / فقه / عربی baḥr-ul ḥaqā'iq fī ma‘rifat-ir rumūz wa-d daqā'iq حسنی حسینی، محمد ابراهیم بن حسین، ق13 قمری hasanī hoseynī, mohammad ebrāhīm ebn-e hoseyn (-19c) کتابی فقهی است مبسوط و مستدل که در هر مسأله اقوال و دلایل اصحاب را ذکر و پاسخ‌های آنان را علیه استدلال برخی بیان نموده و آنچه به نظرش قوی آمده تأیید و آنچه سست و ضعیف بوده به رد آن پرداخته و نیز برخی از مسائل را که به ذوق و قریحه خود استنباط کرده در فرعی مجزا یادآور شده است و به گفته او این کتاب به دلیل اشتمالش بر فواید و قواعد و شواهد مهم و از سوی دیگر باقی نماندن هیچ گونه جای اضطراب و پریشانی خاطر برای خوانندگان، به کتب استدلالی فقها امتیاز و برجستگی خاص دارد. مؤلف پس از گذران مدتی از عمر در تحصیل علوم ادبی و فنون دیگر، علم فقه را از بقیه علوم مفیدتر دیده و این کار ملازم ترک وطن و شاگردی اساتید این فن بوده لذا به کربلا مهاجرت کرده و در خدمت بعض علمای وقت تلمذ نموده و سپس به وطنش مراجعت کرده است و به مباحثه فقه و اصول پرداخته خصوصاً تدریس «معالم الدین» و به درخواست شاگردانش حاشیه «تنقیح المسائل فی معرفة الاصول و الدقائق» را بر آن نگاشته است. لذا بعد از نظر دقیق در علم فقه و اصول که مناسبت با اخبار ائمه نیز داشته باشد به استخراج مسائل فقهی پرداخته و آن را به ترتیبی شایسته جمع‌آوری و در هر مسأله‌ای اقوال علما را متذکر شده و نظرات خود را نیز در آخر آورده و آن را بر حسب ترتیب کتب فقهی مرتب گردانیده است. آغاز: الحمد لله الذی فجر لنا ینابیع بحر الحقائق بمسالک مدارک شرایع الدین ... اما بعد فیقول المفتاق الی ربه المغنی محمد ... اسبغ الله علیه ایادیه وجعل مستقبله [دنا 421/2]