الباب الحادی عشر

● الباب الحادی عشر = باب حادی عشر / کلام و اعتقادات / عربی al-bāb-ul ḥādī ‘ašar = bāb-e ḥādī ‘ašar علامه حلی، حسن بن یوسف، 648-726 قمری ‘allāme-ye hellī, ḥasan ebn-e yūsof (1251-1326) به درخواست: وزیر محمد بن محمد قوهدی مؤلف پس از اینکه «مصباح المتهجد» شیخ طوسی را ملخص و مرتب بر ده باب نمود و به «منهاج الصلاح فی مختصر المصباح» موسوم داشت، به درخواست وزیر خواجه عزالدین محمد قوهدی یک‌باب بر ده باب آن کتاب افزوده است. این باب یازدهم شامل عقاید امامیه و از مختصرات کتب کلامیه است در هفت «فصل»: 1. اثبات واجب الوجود؛ 2. صفات ثبوتیه؛ 3. صفات سلبیه؛ 4. عدل؛ 5. نبوت؛ 6. امامت؛ 7. معاد. این باب بعدها به تنهایی جدا گشت و رساله‌ای مستقل شد. این رساله از دیرباز اهمیت بسیاری یافته و حواشی و شروح و ترجمه‌های بسیاری بدان نگاشته شده است. آغاز: الباب الحادی عشر فيما يجب على عامة المكلفين من معرفة اصول الدین اجمع العلماء كافة على وجوب معرفة الله ... انجام: فان الامر بالماضی و النهی عنه عبث. و تجویز التاثیر و الامن من الضرر و ليكن هذا آخر ما ذكرناه في هذا الباب و الله الموفق للصواب. چاپ: بارها چاپ شده [دنا 359/2 (166 نسخه)؛ الذریعة 5/31 و 135/3و 118/13 و 5/3؛ معجم التراث الکلامی 7/2-10] شرح و حواشی: 1- النافع یوم الحشر في شرح الباب الحادی عشر = شرح باب حادی عشر؛ فاضل مقداد، مقداد بن عبدالله (-826) 2- جامع الدرر فی شرح الباب الحادی عشر؛ رازی، خضر بن محمد (-850) 3- مفتاح الغرر لفتح الباب الحادی عشر = منتخب جامع الدرر؛ رازی، خضر بن محمد (-850) 4- الباب الحادی عشر (ترجمه) = اصول خمسه؛ کاشانی، نورالدین عبدالحسین (-10) 5- شرح الباب الحادی عشر؛ خواجگی شیرازی، محمد بن احمد (-10) 6- الباب الحادی عشر (ترجمه)؛ خواجگی شیرازی، محمد بن احمد (-10) 7- حاشية النافع يوم الحشر؛ آملی، عطاء الله بن مسیح (-10) 8- حاشية الباب الحادی عشر؛ آملی، عطاء الله بن مسیح (-10) 9- معین الفکر = شرح باب حادی عشر؛ ابن ابی جمهور، محمد بن علی (838-906) 10- الباب الحادی عشر (ترجمه)؛ اشرفی جرجانی، عبدالحی بن عبدالوهاب (-959) 11- مفتاح الباب الحادی عشر = شرح باب حادی عشر = مفتاح الباب الحادی عشر = مفتاح اللباب؛ جرجانی، ابوالفتح بن مخدوم (-976) 12- فتح الباب فی شرح الباب الحادی عشر؛ واعظ گیلانی، عبدالوحید بن نعمت الله (-11) 13- شرح الباب الحادی عشر؛ تونی، عزالدین بن محمد اشرف (-11) 14- شرح الباب الحادی عشر؛ ندوشنی یزدی، سلطان حسین بن محمد (-11) 15- الباب الحادی عشر (ترجمه)؛ حسینی، محمد بن تقی (-11) 16- لوازم الدین؛ عزلتی خلخالی، ادهم (-1052) 17- شرح الباب الحادی عشر؛ واعظ استرآبادی، سلطان حسین بن سلطان محمد (987-1082) 18- شرح النافع یوم الحشر فی شرح باب الحادی العشر؛ قمی، محمد طاهر بن محمد حسین (-1098) 19- مطارح النظر فی شرح الباب الحادی عشر؛ طریحی، صفی الدین بن فخرالدین محمد (-12) 20- تبصرة البشر فی شرح الباب الحادی عشر شانه تراش؛ شوشتری، محمد باقر بن محمد رضا (-12) 21- حاشیة الباب الحادی العشر؛ عبدالباقی بن محمد حسین (-12) 22- ذخیرة یوم المحشر فی شرح الباب الحادی عشر؛ عبدالباقی بن محمد حسین (-12) 23- الباب الحادی عشر (ترجمه و شرح)؛ اصفهانی، محمد باقر بن محمد حسین (-12) 24- الباب الحادی عشر (ترجمه)؛ حسنی، شکرالله بن جمشید (-12) 25- الباب الحادی عشر (ترجمه)؛ مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی (1037-1110) 26- نظم الباب الحادی عشر = الکلام (ارجوزة)؛ زنجانی، علی بن محمد حسین (-1136) 27- الباب الحادی عشر (ترجمه و شرح) = شرح الباب الحادی عشر؛ رضوی قمی، محمد بن محمد باقر (1100-1160) 28- شرح الباب الحادی عشر؛ احسائی، صالح بن زین الدین (-13) 29- الباب الحادی عشر (ترجمه و شرح)؛ عبدالکریم بن حسنعلی (-13) 30- شرح الباب الحادی عشر؛ بهبهانی، محمد جعفر بن محمد علی (1178-1259) 31- جامع در ترجمه؛ نافع شهرستانی، علی بن محمد حسین (1280-1344) 32- حجة المسترشدین و سند الموحدین؛ امام جمعه خوئی، محمد امین بن یحیی (-1367) 33- ذخر البشر فی شرح الباب الحادی العشر؛ حسینی زنجانی، محمود بن ابی الفضائل (-1375) 34- التعليقة على النافع يوم الحشر في شرح الباب الحادی عشر؛ طواری یزدی، عباس بن محمد (-15) 35- شرح الباب الحادی عشر؛ سامغانی، حسین بن محمد 36- الباب الحادی عشر (ترجمه) = شرح مدخل البشر؛ شریف، عبدالعظیم بن محمد مقیم 37- کنز الفوائد؛ محمد حسین بن محمد صالح 38- هداية الاصول = شرح باب حادی عشر 39- مقتبس الاثر فی شرح الباب الحادی عشر 40- فتح مستغلق الزهر فی شرح الباب الحادی عشر 41- حاشية الباب الحادی العشر 42- الباب الحادی عشر (ترجمه) = منظومه در عقائد 43- ذخيرة المحشر فی شرح الباب الحادی عشر 44- المجمع السابع فی خلاصة معرفة اصول الدین 45- الباب الحادی عشر (ترجمه) 46- شرح الباب الحادی عشر (سه عنوان) 47- الباب الحادی عشر (ترجمه و شرح)