الايضاح عن اصول صناعة المساح (ترجمه)

● الايضاح عن اصول صناعة المساح (ترجمه) = الایضاح = در علم مساحت / ریاضیات / فارسی al-īḍāḥ ‘an usūl-i ṣanā‘at-il massāḥ (t.) = al-īḍāḥ = dar ‘elm-e masāhat ابوالفتوح اصفهانی، اسعد بن محمود، 515-600 قمری abolfotūh-e esfahānī, as‘ad ebn-e mahmūd (1122-1204) وابسته به: الایضاح عن اصول صناعة المساح؛ بغدادی، عبدالقاهر بن طاهر (-429) ترجمه فارسی کتاب الایضاح عن اصول صناعة المساح است. در آغاز متن عربی پس از حمد باری و نعت نبی آمده است که: «و بعد فهذا مختصر يشتمل على مايحتاج اليه فی احکام الدين واعمال الدواوين من علم المساحة والعمل بها يقرب من يرغب فی علمها و عملها دون الكشف عن علل اشکالها و براهينها و استعنت بالله جل ثناؤه فی تيسيرما عزمت عليه من ذلک و سميته الايضاح عن اصول صناعة المساح و ابتدأت بشرح الالفاظ والالقاب المستعملة فيما بين اهل هذه الصناعة و ذكر الاذرع و الابواب و الحبال و غيرها مما لاغنى عنها من ذلك»؛ ولی در ترجمه فارسی این مقدمات که مشتمل است بر شرح الفاظ و اصطلاحات ارباب فن و تعریف: نقطه، خط، زاویه، بسیط، مجسم و مانند اینها نیامده، و پس از ذکر نام مصنف بلافاصله سخن از تعریف ذراع به میان آمده است، همچنین در پاره‌ای از موارد دیده شد که مترجم به کاهش و افزایش متن پرداخته و به سلیقه خود تصرفاتی در آن کرده است. آغاز: بسمله، رب تمم، الحمدلله رب العالمین والصلوة والسلام علی محمد وآله اجمعین، اما بعد این کتابیست در علم مساحت که امام الکبیر العالم حجة الاسلام ابوالفتوح اسعد بن ابی الفضایل بن خلف العجلی رحمة الله نقل کرده است بفارسی از تصنیف الامام الکبیر ابی منصور عبدالقاهر بن طاهر البغدادی التمیمی رحمة الله علیه، بدانک ذراع شش قبضه باشد و جایها بوذ که هشت یا نه کیرند، و قبضه جهار انگشت بود انجام: وچون چنین کنند هیچ حیفی بریشان نباشد و راستی نکه داشته باشند و خدای تعالی داناترست بر آن [فهرستواره منزوی 2625/4]