ایضاح ترددات الشرایع

● ایضاح ترددات الشرایع / فقه / عربی īḍāh-u taraddudāt-iš šarāyi' حلی، نجم الدین جعفر، ق8 قمری hellī, najm-od dīn ja'far (- 14c) وابسته به: شرایع الاسلام فی مسائل الحلال و الحرام؛ محقق حلی، جعفر بن حسن (602-676) شرحی است با عناوین «قال-اقول» بر «شرایع الاسلام فی مسائل الحلال و الحرام» محقق حلی (-676ق). مسائلی را که محقق در شرایع با تردید مطرح کرده و با «فیه تردد»، «علی الأشبه»، «علی الأصح» و مانند آن از آنها گذشته و فتوای صریح در آنها نداده، در این کتاب مورد شرح و بررسی قرار گرفته است. شارح وجه تردید در مسائل مذکور را بیان کرده و ادله طرفین را آورده و قول صحیح در نزد خود را مشخص ساخته است. شارح از شاگردان علامه حلی (726ق) بوده و کتاب شرایع را در نزد او خوانده است و این شرح را در زمان حیات استادش نگاشته است، چنانکه در جایی از شرح می‌نویسد: «شیخنا ـ دام ظله ـ فی المختلف». و در جای دیگر در توجیه عبارت شرایع می‌نویسد: «أقول: الذی سمعت من شیخنا وقت القراءة علیه، أن المراد بالوجه الآخر هنا عدم صحة، الخ». شرح حال جعفر بن زهدری حلی در منابع و تراجم نیامده و اطلاعات زیادی از وی در دست نیست، جز اینکه در کتاب حاضر، خود را از شاگردان علامه حلی دانسته و دو کتاب از تألیفات خود را نام برده است: 1. مناهج الوصول در اصول فقه؛ 2. کتاب فی علم الکلام. شارح در این کتاب اقوال سید مرتضی، شیخ مفید، شیخ طوسی، ابن ادریس، ابی الصلاح حلبی، سلار، محقق حلی و محقق آبی (صاحب کشف الرموز) را نقل می‌کند. علامه تهرانی در الذریعة متذکر شده که شهید ثانی در مسالک از شرح ترددات الشرایع نقل کرده و نام مؤلفش را ذکر نکرده است. در فهرست التراث، تألیف این اثر به محقق حلی (صاحب شرایع) منسوب شده و دلیلی بر این انتساب ارائه نشده است. چاپ: با تصحیح سید مهدی رجایی، قم، کتابخانه آیت الله مرعشی، 1408ق، در دو جزء (352+200 ص)