نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

ایضاح الاشتباه فی اسماء الرواة

īḍāḥ-ul ištibāh fī asmā'-ir ruwāt
118 نسخه ثبت‌شده از قرن 7 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/9215
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #9215
تاریخ و سده تألیف: 705 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 5، ص 457 تا 464
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: رجال
عناوین دیگر و هم‌تراز:
ایضاح الاشتباه فی ضبط تراجم الرجال (īḍāḥ-ul ištibāh fī ḍabṭ-i tarājim-ir rijāl)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

رساله‌ای کوتاه در ضبط صحیح اسماء راویان حدیث که برحسب ترتیب حرف اول آنها و بیان حروف مرکبه اسم خود و اسماء پدران آنها و نسبت آنها به شهرهای خود و نیز حرکات صحیح حروف تنظیم شده و به جرح و تعدیل نپرداخته است. علم الهدی پسر فیض کاشانی این رساله را در «نضد الایضاح» خود مرتب ساخته و اندکی بر آن افزوده است و جعفر بن حسین خوانساری (1090-1158) هم آن را به نام «تتمیم الایضاح» مرتب نموده است
آغاز اثر
« حمدله. صلاة. يقول العبد الفقير الى الله تعالى حسن بن يوسف المظهر الحلى ... اننى مثبت فى هذه الاوراق تحقیق اسماء جماعة من رواتنا و ايضاحها على وجه الايجاز و الاختصار و لم نطل الكتاب »
انجام اثر
« و من اراد التطويل و الاستقصاء ... فعليه بكتابنا الكبير الموسوم بكشف المقال فى معرفة الرجال. و صلى الله على سيد المرسلين محمد و آله. »
سوابق و چاپ‌های اثر
تهران، سنگی، 1319، جیبی
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
نضد الایضاح فی ترتیب ایضاح الاشتباه؛ علم الهدی، محمد بن محسن (1039-1115) ترتیب ایضاح الاشتباه فی اسماء الرواة؛ کربلائی، محمد علی (-12) تتمیم الافصاح فی ترتیب الایضاح؛ موسوی اصفهانی، جعفر بن حسین (1090-1158)
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
دنا 329/2-332 (120 نسخه) الذریعة 493/2 مصفی المقال 131 مشار عربی 107 نشانی 1 چاپ فهرستگان حدیث ج1، ص154-161 مكتبة العلامة الحلی، ص 59-61

متن فنخا

● ایضاح الاشتباه فی اسماء الرواة = ایضاح الاشتباه فی ضبط تراجم الرجال / رجال / عربی īḍāḥ-ul ištibāh fī asmā'-ir ruwāt = īḍāḥ-ul ištibāh fī ḍabṭ-i tarājim-ir rijāl علامه حلی، حسن بن یوسف، 648-726 قمری ‘allāme-ye hellī, ḥasan ebn-e yūsof (1251-1326) تاریخ تألیف: سه‌شنبه 19 ذیقعده تصنیف 705ق رساله‌ای کوتاه در ضبط صحیح اسماء راویان حدیث که برحسب ترتیب حرف اول آنها و بیان حروف مرکبه اسم خود و اسماء پدران آنها و نسبت آنها به شهرهای خود و نیز حرکات صحیح حروف تنظیم شده و به جرح و تعدیل نپرداخته است. علم الهدی پسر فیض کاشانی این رساله را در «نضد الایضاح» خود مرتب ساخته و اندکی بر آن افزوده است و جعفر بن حسین خوانساری (1090-1158) هم آن را به نام «تتمیم الایضاح» مرتب نموده است آغاز: حمدله. صلاة. يقول العبد الفقير الى الله تعالى حسن بن يوسف المظهر الحلى ... اننى مثبت فى هذه الاوراق تحقیق اسماء جماعة من رواتنا و ايضاحها على وجه الايجاز و الاختصار و لم نطل الكتاب انجام: و من اراد التطويل و الاستقصاء ... فعليه بكتابنا الكبير الموسوم بكشف المقال فى معرفة الرجال. و صلى الله على سيد المرسلين محمد و آله. چاپ: تهران، سنگی، 1319، جیبی [دنا 329/2-332 (120 نسخه)؛ الذریعة 493/2؛ مصفی المقال 131؛ مشار عربی 107 نشانی 1 چاپ؛ فهرستگان حدیث ج1، ص154-161؛ مكتبة العلامة الحلی، ص 59-61] شرح و حواشی: 1- نضد الایضاح فی ترتیب ایضاح الاشتباه؛ علم الهدی، محمد بن محسن (1039-1115) 2- ترتیب ایضاح الاشتباه فی اسماء الرواة؛ کربلائی، محمد علی (-12) 3- تتمیم الافصاح فی ترتیب الایضاح؛ موسوی اصفهانی، جعفر بن حسین (1090-1158)

نسخه‌های خطی این اثر

118 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
ملی
تهران
1247/4 نامشخص قرن 8 - 103 شناسنامه ←
2
فیضیه
قم
759/2 سید محمد موسوی (گویا خوانساری) 19 ذیقعده 700 تا 709ق نسخ - شناسنامه ←
3
مجتهد الزمان بیدگلی
بیدگل
25/1 بی‌کاتب قرن 10 نسخ 40 شناسنامه ←
4
مجلس
تهران
15627/1 محمد آقا خانی بن حیدر قرن 10 نسخ 34 شناسنامه ←
5
مرکز احیاء
قم
4228/2 ابراهیم بن حسن وراق 10 جمادی الاول 904ق نستعلیق، نسخ 27 شناسنامه ←
6
مرعشی
قم
7295 محمود بن علی حمید استرابادی 20 صفر 926ق نسخ 56 شناسنامه ←
7
مدرسه جعفریه زهان
زهان
85/2 محسن بن محمد حسینی 18 صفر 972ق نستعلیق 22 شناسنامه ←
8
مرکز احیاء
قم
2891/1 عبدالله جزائری شنبه سلخ شوال 974ق نستعلیق 24 شناسنامه ←
9
دستغیب، بدرالدین
شیراز
بدون شماره بی‌کاتب 979ق نستعلیق - شناسنامه ←
10
مرعشی
قم
14118/2 محمد بن معین الدین محمد معرق اصفهانی دوشنبه ذیحجه 985ق نسخ 47 شناسنامه ←
11
دانشگاه
تهران
2945/4 اصفهانی جمعه 8 رمضان 992ق نسخ 37 شناسنامه ←
12
فیضیه
قم
580/2 حسام الدین بن عز الدین بن عبدالله نزیل الغری شب شنبه شب عید الضحی 994ق نسخ 14 شناسنامه ←
13
ملی
تهران
4062/1 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 22 شناسنامه ←
14
ادبیات
تهران
133/1 - د بی‌کاتب قرن 11 نسخ 245 شناسنامه ←
15
دانشگاه
تهران
1441/1-ف نامشخص - - - شناسنامه ←
16
مرعشی
قم
4910/2 محمد سعید بن شیخ امین الدین قرن 11 نسخ 67 شناسنامه ←
17
مجلس
تهران
8953 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 24 شناسنامه ←
18
سپهسالار
تهران
2704/2 ملک محمد قرن 11 نسخ 62 شناسنامه ←
19
مؤسسه امام صادق
قم
137 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 60 شناسنامه ←
20
مؤسسه حضرت آیة الله العظمی بروجردی
قم
455/2 محمد بن جلال الدین حسینی قرن 11 نسخ 72 شناسنامه ←
21
مدرسه صدر بازار
اصفهان
549 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 42 شناسنامه ←
22
فاضل
خوانسار
115/2 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق، نسخ 56 شناسنامه ←
23
رضوی
مشهد
ض 3606 محمد زمان بن اسماعیل حسینی 1007ق نستعلیق 35 شناسنامه ←
24
مرکز احیاء
قم
563/2 نامشخص - - - شناسنامه ←
25
مجلس
تهران
9363/2 حسن بن محمد دوشنبه سلخ رمضان 1007ق نستعلیق 21 شناسنامه ←
26
مدرسه سلطانی
کاشان
263/2 محمدعلی بن ولی حسینی دهه محرم 1007ق نسخ 24 شناسنامه ←
27
مرکز احیاء
قم
256/2 نامشخص - - - شناسنامه ←
28
مرعشی
قم
3029/2 محمد صالح بن علی طالقانی 12 جمادی الثانی 1012ق نستعلیق 30 شناسنامه ←
29
مجلس
تهران
3154/3 ابراهیم حسینی ابن عطاء الله ابراهیم 6 جمادی الثانی 1017ق نسخ 43 شناسنامه ←
30
ملی شیراز
شیراز
7-خ441/2 بی‌کاتب دهه اول جمادی الثانی 1019ق - 35 شناسنامه ←