اوزان و مقادیر

● اوزان و مقادیر = رساله مقداریه = مقادیر الاوزان = میزان المقادیر / فقه / فارسی owzān va maqādīr = r.-ye meqdārīye = maqādīr-ol awzān = mīzān-ol maqādīr حسینی استرآبادی، میر محمد مؤمن بن میر علی، -1034 قمری hoseynī estarābādī, mīr mohammad mo’men ebn-e mīr ‘alī (- 1625) اهدا به: سلطان محمد قطب شاه (1020-1035ق) در اوزان و مساحت‌ها از روی «صحاح» جوهری و «قاموس» فیروزآبادی و «مهذب الاسماء» و بعضی تصانیف علامه حلی و شهید عاملی و «قانون» ابوعلی و «ذخیره» گرگانی و «جوامع ادویه» بدرالدین زنجانی و جز اینها ساخته؛ دارای یک «مقدمه» و «فصل» و «خاتمه» در بیان سه «فایده»: مقدمه در بیان مجملی از مقصود (اوزان)؛ فصل در بیان دوازده مقدار مشهور ترکه که عبارتند از: حبه، طسوج، قیراط، دانق (دانگ)، درهم، مثقال، استار(چهار مثقال و نیم)، اوقیه، رطل، من، کیلجه (پیمانه‌ای است به مقدار یک من و 1/7من)، و مکول (پیمانه‌ای است به قدر سه کلیجه)؛ خاتمه در سه فایده: فایده اول: در بیان میل پنج وزن از سنگ؛ فایده دوم: در بیان و فرسخ و برید و غیره؛ فایده سوم: در بیان وزن، مساحت و کر. آغاز: بعد از حمد و سپاس افزون از حد و مقدار و صلاة و سلامی بیرون از حد و شمار، چنین گوید محرر این سطور انجام: مقصود از آن وجبی است که در بزرگی و کوچکی میانه باشد چنانکه وجب بیشتر مردم بر این وجه است. چاپ: به اهتمام تقی بینش، فرهنگ ایران زمین، 10: 408-436 [دنا 301/2 (38 نسخه)؛ الذریعة 325/23؛ فهرستواره منزوی 2610/4 و 3729/5؛ مشترک پاکستان 178/1 (2نسخه)؛ نسخه‌های منزوی 139/1 «اوزان و مقادیر؛ مقداریه» (11نسخه)]