انیس الشعراء

● انیس الشعراء / عروض و قافیه / فارسی anīs-oš šo‘arā’ افسر قزوینی، عبدالحمید بن علی اصغر، ق13 قمری afsar-e qazvīnī, ‘abd-ol-hamīd ebn-e ‘alī aṣqar (- 19c) اهداء به: میرزا مقیم تاریخ تألیف: 1290ق در یک «مقدمه» و سه «باب» و «خاتمه» ساخته است. مؤلف در مقدمه گوید: میرزا مقیم نام از کسی که او را «نور چشمی میرزا علی اصغر المتخلص بصهبا» می‌نامد و در تضاعیف کتاب، اشعار وی را آورده است و ظاهراً پسرش بوده، خواسته است کتابی در عروض و قافیه و بدیع نویسد و وی از او در خواسته و او این کتاب را تألیف کرده و در آن اشعاری از خود به شاهد آورده است. در پایان کتاب تاریخ تألیف آن را چنین سروده: سؤال شد ز خرد از زمان تألیفش ×× جوابداد و بگفتا که افسرا افهم / که سال مدت تألیفش اصغرست ولی ×× از آن چهارنمایی اگر یکی را کم. لذا حروف کلمه «اصغر» که به‌حساب جمل 1291 می‌شود چون یک عدد کم کنند 1290 می‌ماند که تاریخ تألیف این کتاب است. مؤلف اشعاری از خود آورده که در آن از حسام السلطنه مدح کرده که مراد سلطان مراد میرزا حسام السلطنه عم ناصر الدین شاه بوده است. در آن شعرهایی از این سرایندگان است: علی اصغر صهبا، شمس الدین فقیر، سید عماد الدین موسوی، زرگر سپاهانی، جیحون یزدی، میرزا فتوح، سرباز بروجردی، حسرت لاهیجی، قایم مقام فراهانی، مجمر، یغما، نادم گیلانی، سیفی، میرزا سخن، قاآنی، شعر خود مؤلف و از اشعار شعرای قدیم هم در آن گواه آمده است و از آنها است خواجه حسن قطان مروزی. آغاز: نخستین حمدی که پیرایه بخش بیان و زینت افزای ... [دنا 275/2]