ابکار الخیال

● ابکار الخیال / تاریخ ایران / فارسی abkār-ol xīyāl دنبلی خوئی، حبیب الله بن اسدالله (-1312ق) donbalī xū'ī, habīb-ol-lāh ebn-e asad-ol-lāh داستان و افسانه‌ای است تاریخی که در تبریز اتفاق افتاده و قهرمان داستان را حاجی نظر نامیده و ظاهراً راجع به خانواده سلطنتی و ولیعهد آن عصر (مظفر الدین شاه) باشد. در اشعار خود از خواجه هدایت نام برده که آشنا به شعر و شاعری بوده، بایستی مرادش رضا قلی خان هدایت باشد که در آن وقت در تبریز بوده و در خلال ذکر داستان به مدح و ثنای قطب خود پرداخته و در ضمن مثنوی، غزلیاتی به همان وزن گنجانیده و ظاهراً داستان را به آخر نرسانده است. این بخش که در دست ماست در حدود 4000 بیت می‌باشد و چنان‌که از این دو بیت «قصه‌ای کاندر نظر لفظ است و حرف ×× لیک در معنی یکی دریای ژرف / نار نظم افزایش زیب و حلی ×× چست شد تنبل لسان دنبلی» استفاده می‌شود این داستان صرف افسانه نیست و اشاره به وقایع و قضایایی دارد. آغاز کتاب: با صفا مشاط ابکار خیال ×× پرهنر خراط لولوی مقال انجام کتاب: زانکه بهر چاره ماخولیا ×× هست خود اشنفتن افسانها / حس‌ها شاغل شده بر قیل و قال ×× می‌شود رفع پریشانی خیال