الانوار الظاهرة

● الانوار الظاهرة / تراجم / عربی al-anwār-uz zāhira حلبی، مصطفی بن محمد، ق12 قمری halabī, mostafā ebn-e mohammad (- 18c) مؤلف که «فتح المبین فی اسماء الصحابة البدریین» را در 1185ق تألیف کرده، کتاب حاضر را در سرگذشت و ضبط دقیق اسامی صحابه و جهات مورد اختلاف اهل حدیث درباره ایشان نوشته و تاریخچه غزوات پیغمبر (ص) را نیز به درخواست برخی از دوستان و به نقل از ابن سیدالناس (که محتملاً «نورالعیون فی تلخیص سیر الامین المأمون» اوست) بر آن افزوده است. بغدادی این کتاب را ندیده و در «هدیة العارفین» و «ایضاح المکنون» همان «فتح المبین» را یاد کرده است. وی در دیباچه کتاب، از کتابی دیگر که درباره اصحاب بدر نوشته یاد می‌کند اما نامی برای آن کتاب ذکر نکرده است. در این کتاب از شرح کبیر خود نیز یاد کرده و بدان احالت داده است. حلبی در تألیف این کتاب، علاوه بر کتاب ابن سیدالناس، از مصنفات و کتاب‌های بسیار یاد کرده است ترتیب نگارش این کتاب بدین گونه است که اسماء صحابه را بدون ترتیب الفبایی ــ و به عبارت دیگر، با ترتیب الفبایی خاص ــ یاد کرده در پایان کتاب هم فصلی به ذکر مغازی رسول الله (ص) اختصاص داده و اسامی غزوات را با دقت کامل و نقل اختلاف اقوال ضبط کرده است، در ذیل «غزوه عشیر» از دادن پیغمبر (ص) لقب ابوتراب را به علی (ع) و پیش بینی وی مضروب شدن مولی (ع) را به دست «اخبث الناس» یاد کرده و به این مناسبت داستان توطئه سه نفری را که برای قتل علی (ع) و معاویه و ابن عاص انجام شد آورده است. [معجم المؤلفین 279: 12 هدية العارفین 2: 452؛ ایضاح المکنون 2: 171؛ دنا 254/2]