انوار الرمل

● انوار الرمل / رمل / فارسی anvār-or raml حافظ شیروانی، عبدالغنی hāfez-e šīrvānī, ‘abd-ol-qanī رساله مفصلی است در مسائل علم رمل که خود در مقدمه گفته بیش از تألیف این رساله کتابی در رمل به نام «الخلاصة فی الرمل» نوشته و در آن اصول و قواعد علمی و عملی آن را به‌طور خلاصه بیان کرده بود پس دوستانش از او درخواست کتابی کرده که در آن هیچ نکته‌ای از علم رمل فرو گذار نشده باشد و در عین حال مختصر و موجز باشد. پس این رساله نگاشته شد که مشتمل بر یک «مقدمه» و دو «مقاله» و یک «خاتمه» است: مقدمه آن دارای سه «فایده» است: فایده اول: در بیان ماهیت علم رمل و سبب نزول وی، فایده دوم: در بیان موضوع این علم، فایده سوم: در بیان کیفیت تحصیل اشکال؛ مقاله 1. احکام علمیه این فن در بیست و یک فصل؛ مقاله 2. احکام رمل و دارای دوازده «فصل»؛ خاتمه در مسائل متفرقه. این رساله در برخی فهارس به محمد بن عباس مکری نسبت داده شده که آن را به بوداق خان حاکم الکای مکرمی اهداء نموده است. آغاز: شکر و سپاس بیحد و قیاس آفریدگاری را جل جلاله که نقطه ضعیف ... چنین گوید ... عبدالغنی حافظ شیروانی ... چون بامداد همم عالیه ایشان باتمام رسید آن را انوار رمل نام نهاد ... چاپ: این کتاب چند بار در هند به چاپ رسیده است [الذریعة 427/2؛ مشار فارسی 580/1؛ فهرست مشترک پاکستان: 324/1؛ دنا 244/2 با نسبت به حافظ شیرازی و مکری] شرح و حواشی: 1- انوار الرمل (منتخب)؛ حافظ شیروانی، عبدالغنی