شناسنامه کتابشناختی اثر
الانوار الجلالية في شرح الفصول النصيرية
al-anwār-ul jalālīya fī š.-il fuṣūl-in naṣīrīya
64
نسخه ثبتشده
از قرن 9 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/8635
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #8635
پدیدآور / مؤلف:
فاضل مقداد، مقداد بن عبدالله
تاریخ و سده تألیف:
808 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 5، ص 153
تا 158
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
کلام و اعتقادات
اهدا / به درخواست:
امیر جلال الدین ابی المعالی علی بن شرف الدین حسینی آوی
اثر مرتبط / وابسته به:
الفصول النصيرية في الاصول الدينية = فصول اعتقادی = فصول العقائد = اصول الدین = الفصول في الاصول؛ نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد (597-672)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
متن از خواجه نصیرالدین طوسی، کتاب شرحی است بهطور «قال ـ اقول». شارح در مقدمه میگوید: فصول خواجه که رساله مختصر و مفیدی است در کلام، چون به زبان فارسی بود چندان شناخته و مورد اقبال نبود تا مدتی پس از درگذشت مؤلف، علامه سعید گرگانی آن را به زبان عربی درآورد و کتاب مشهور آفاق شد. فاضل مقداد در شرح «ختم» فصول نصیریه نکات و فوائدی در ارشاد و سلوک دارد که میگوید آن را از کلام مؤلف استفاده کردهام: «فاشار المصنف رحمه الله الى شی يسير من ذلك اشارة يحتاج الى بسط فلنبسط ذلك مختصرا مما استفدناه من کلامه و ذلك يتم بفوائد ...». در آن از توحید و عدل خداوند و نبوت و امامت و معاد در چهار «فصل» بهروش کلام شیعی آمیخته با فلسفه گفتگو گردیده است. خواجه در آن به توحید عرفانی و مقامات تصوف نیز اشاره نموده و مشرب عرفانی او از آن پیداست و فاضل مقداد هم در این باره داد سخن را داده مطلب را به مانند یک فیلسوف عارف روشن نموده است.
آغاز اثر
« سبحانک اللهم واجب الوجود و غایة وجود کل موجود أنت أخرجتنا من مرتتق ظلام العدم الى فضاء ضياء الوجود. »
انجام اثر
« و لا يضيعه بتفریطه و جهله و الا شقى شقاء متینا و خسر خسراناً مبيناً وفقنا الله و اياكم لسعادة الدار الآخرة بمحمد و عترته الطاهرة و الحمدلله رب العالمين و صلى الله علی محمد و آله و سلم تسلیماً کثیراً آمین. »
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذريعة 423/2
و آثار و احوال خواجه از مدرس رضوی: 250
ريحانة الادب 3/4-282
معجم التراث الکلامی 519/1
کشف الحجب و الاستار ص 67
الاعلام زرکلی 282/7
معجم المؤلفين 318/12
دنا 235/2 (60 نسخه)
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● الانوار الجلالية في شرح الفصول النصيرية / کلام و اعتقادات / عربی
al-anwār-ul jalālīya fī š.-il fuṣūl-in naṣīrīya
فاضل مقداد، مقداد بن عبدالله، -826 قمری
fāzel-e meqdād, meqdād ebn-e ‘abd-ol-lāh (- 1423)
وابسته به: الفصول النصيرية في الاصول الدينية = فصول اعتقادی = فصول العقائد = اصول الدین = الفصول في الاصول؛ نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد (597-672)
اهدا به: امیر جلال الدین ابی المعالی علی بن شرف الدین حسینی آوی
تاریخ تألیف: 8 رمضان 808 ق
متن از خواجه نصیرالدین طوسی، کتاب شرحی است بهطور «قال ـ اقول». شارح در مقدمه میگوید: فصول خواجه که رساله مختصر و مفیدی است در کلام، چون به زبان فارسی بود چندان شناخته و مورد اقبال نبود تا مدتی پس از درگذشت مؤلف، علامه سعید گرگانی آن را به زبان عربی درآورد و کتاب مشهور آفاق شد. فاضل مقداد در شرح «ختم» فصول نصیریه نکات و فوائدی در ارشاد و سلوک دارد که میگوید آن را از کلام مؤلف استفاده کردهام: «فاشار المصنف رحمه الله الى شی يسير من ذلك اشارة يحتاج الى بسط فلنبسط ذلك مختصرا مما استفدناه من کلامه و ذلك يتم بفوائد ...». در آن از توحید و عدل خداوند و نبوت و امامت و معاد در چهار «فصل» بهروش کلام شیعی آمیخته با فلسفه گفتگو گردیده است. خواجه در آن به توحید عرفانی و مقامات تصوف نیز اشاره نموده و مشرب عرفانی او از آن پیداست و فاضل مقداد هم در این باره داد سخن را داده مطلب را به مانند یک فیلسوف عارف روشن نموده است.
آغاز: سبحانک اللهم واجب الوجود و غایة وجود کل موجود أنت أخرجتنا من مرتتق ظلام العدم الى فضاء ضياء الوجود.
انجام: و لا يضيعه بتفریطه و جهله و الا شقى شقاء متینا و خسر خسراناً مبيناً وفقنا الله و اياكم لسعادة الدار الآخرة بمحمد و عترته الطاهرة و الحمدلله رب العالمين و صلى الله علی محمد و آله و سلم تسلیماً کثیراً آمین.
[الذريعة 423/2؛ و آثار و احوال خواجه از مدرس رضوی: 250؛ ريحانة الادب 3/4-282؛ معجم التراث الکلامی 519/1؛ کشف الحجب و الاستار ص 67؛ الاعلام زرکلی 282/7؛ معجم المؤلفين 318/12؛ دنا 235/2 (60 نسخه)]
نسخههای خطی این اثر
64 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 31 |
دانشگاه
تهران
|
8637 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 47 | شناسنامه ← |
| 32 |
مرکز احیاء
قم
|
3435/2 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 56 | شناسنامه ← |
| 33 |
ملک
تهران
|
813 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 100 | شناسنامه ← |
| 34 |
مرعشی
قم
|
4243/1 | محمد حسین بن رستم استرآبادی | قرن 11 | - | 102 | شناسنامه ← |
| 35 |
مرعشی
قم
|
6334 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 101 | شناسنامه ← |
| 36 |
مرعشی
قم
|
6340 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 129 | شناسنامه ← |
| 37 |
مجلس
تهران
|
440/2-طباطبائی | محمد نبی بن عبد الصمد | قرن 11 | نسخ | 81 | شناسنامه ← |
| 38 |
مرعشی
قم
|
13756/2 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 108 | شناسنامه ← |
| 39 |
رضوی
مشهد
|
19896 | بیکاتب | 999ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 40 |
مرعشی
قم
|
13732/6 | محمد بن ابراهیم اوالی (بحرانی) | دوشنبه 24 شوال 963ق | نسخ | 38 | شناسنامه ← |
| 41 |
گلپایگانی
قم
|
32/43-6133/4 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 42 |
دانشگاه
تهران
|
1115 | امیر بن نفیس | 8 ذیحجه 951ق | نستعلیق | 102 | شناسنامه ← |
| 43 |
مرعشی
قم
|
919/1عکسی | محمد بن زید مشهور بلومان؟ زیدی | 4 ربیع الثانی923ق | نسخ | 54 | شناسنامه ← |
| 44 |
مرکز احیاء
قم
|
1943/4 | محمد بن نعمة بن حاجی تاج الدین کاظمی | شنبه 15 جمادی الاول 920ق | نسخ | 98 | شناسنامه ← |
| 45 |
مجلس
تهران
|
17200 ض | بیکاتب | 915ق | - | - | شناسنامه ← |
| 46 |
مرعشی
قم
|
8047/2 | حسان بن عطية بن صقر | 2 جمادی الثانی 902ق | نسخ | 67 | شناسنامه ← |
| 47 |
مجلس
تهران
|
1317ط | بیکاتب | قرن 10 | نسخ | 197 | شناسنامه ← |
| 48 |
دانشکده الهیات
تهران
|
343/1 | بیکاتب | قرن 9 و 10 | نسخ | 87 | شناسنامه ← |
| 49 |
مرعشی
قم
|
10668/6 | صالح بن عبدبن احمد السعدی | قرن 10 | - | 65 | شناسنامه ← |
| 50 |
مرعشی
قم
|
12659 | بیکاتب | قرن 10 | نسخ | 77 | شناسنامه ← |
| 51 |
مجلس
تهران
|
3167/1 | علی بن ... | 895ق | نسخ | 281 | شناسنامه ← |
| 52 |
مرعشی
قم
|
10831/2 | سالم بن سلامة بن محمد اللزیزاوی | 894ق | نسخ | 78 | شناسنامه ← |
| 53 |
کتابخانه حجة الاسلام گلپایگانی
گلپایگان
|
117/2 | ناصر بن محمد بن حسین بن ناصر بن یحیی قطیفی | شنبه 29 رمضان 864ق | نسخ | 78 | شناسنامه ← |
| 54 |
رضوی
مشهد
|
347 | علی بن خلیل بن موسی بیروتی برحی | جمعه 1 محرم 857ق | نسخ | 77 | شناسنامه ← |
| 55 |
ملی
تهران
|
1443/1 | بیکاتب | 856ق | نسخ | 24 | شناسنامه ← |
| 56 |
ملی
تهران
|
1443/3 | بیکاتب | 856ق | نسخ | 191 | شناسنامه ← |
| 57 |
مرکز احیاء
قم
|
2160 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 58 |
ملک
تهران
|
1650 | طعمة بن احمد بن عبدالله | 23 جمادی الاول 852ق | نسخ | 72 | شناسنامه ← |
| 59 |
رضوی
مشهد
|
7449 | محمد حسین الزاهد | 26 ربیع الثانی 819ق | نسخ | 127 | شناسنامه ← |
| 60 |
مرکز احیاء
قم
|
4204/2 | بیکاتب | قرن 9 | نسخ | 72 | شناسنامه ← |