انوار التحقیق

● انوار التحقیق / عرفان و تصوف / فارسی anvār-ot tahqīq انصاری، عبدالله بن محمد، 396-481 قمری ansārī, ‘abd-ol-lāh ebn-e mohammad (1006-1089) مجموعه‌ای است منتخب از گفتار نغز و مسجع خواجه عبدالله انصاری که در 3 «مقاله» مرتب شده و فهرستی بر آن ترتیب داده و بدین نام خوانده است: مقاله یکم، در مکالمات ضمن دو «مکالمه»: 1) در عرض مخاطبات مشحون از اعتقاد به استدعای مقصود، 2) در عرض مخاطبات به لسان مجرد از مطالب دو جهانی؛ مقاله دوم، محتوی بر وصیت به پیروی اصحاب کمال، در دوازده «مخاطبه»: 1) در ترغیب به ارتکاب سعادات و اجتناب از مطالب دنیوی ... 5) در بیان عشق حقیقی ... 10) در ذکر طاعت و معرفت ربانی ... 12) در هدایت به کار آخرت و دلالت به راه دین؛ مقاله سوم، در مواعظ ارجمند و نصایح دلپسند، در دوازده «موعظه»: 1) در تحقیق معرفت و عاقبت اندیشی ... 5) در نکوهش دنیا ... 10) در بیان مراتب شکستگی دنیا ... 12) در امر به اوصاف حمیده و منع از صفات ناپسندیده. نام هروی و بسطامی و کتاب انوار التحقیق در دیباچه آمده است. آغاز: ای نام تو آرایش عنوان کلام ×× وی یاد تو آرامش هر بی آرام / در حیز امکان و تصور هرگز ×× بی یاد تو آغاز نگیرد افتتاح کلام بنام آن خدائی که نام او مصباح زجاجه روحست و پیغام او مفتوح دریچه فتوح است ... اما بعد از حمد الهی و درود حضرت رسالت پناهی و آل مقدس او ... چنین گوید مصور این مقالات و محرر این خطابات سرگشته وادی ناکامی علی بن طفور البسطامی اصلح احوالهما ... که این مقاله ارجمند منتخبست از مقالات عارف معارف ربانی ... حضرت ابواسمعیل خواجه عبدالله انصاری قدس الله سره. ... مزین و مرتب ... و در سلک تقریر و کلک تحریر در آورده هرجا که مناسب مقام و موافق کلام منظمی بنظر رسیده بایراد او اقدام نموده انجام: یا رب دل پاک و جان آگاهم ده ×× آه شب و ناله سحرگاهم ده / در راه خود اول ز خودم بیخود کن ×× بیخود چو شدم ز خود بخود راهم ده چاپ: ایران، سنگی، بی ناشر، 1310ق، رقعی، 16ص (صص 79-94)؛ حیدر آباد دکن، وزیری، 32ص؛ توسط میرزا احمد ذهبی تبریزی، چاپ سنگی، 1270 [دنا 217/2 ذیل نام دو مؤلف؛ نسخه‌های منزوی 1544/2؛ مشار فارسی 578/1: که با مناجات نامه خواجه عبدالله انصاری به نادرست یکی دانسته شده است؛ فهرستواره منزوی 331/6 (10 نسخه)]