انفعال ماء البئر و عدمه

● انفعال ماء البئر و عدمه = منزوحات البئر = ماء البئر / فقه / عربی infi‘āl-u mā’-il bi’r wa ‘adam-u-h = manzūḥāt-ul bi’r = mā’-ul bi’r شهید ثانی، زین الدین بن علی، 911-965 قمری šahīd-e sānī, zayn-od-dīn ebn-e ‘alī (1506-1558) تاریخ تألیف: دوشنبه 5 صفر 959ق اگر نجاستی در چاه افتد آب آن نجس می‌شود یا نه؟ در این رساله استدلالی گفته‌های فقها را در این مسأله نقل کرده و در آنها رد و ایراد می‌نماید و مؤلف خود نجاست چاه را اختیار کرده و قائل به وجوب نزح (کشیدن آب از چاه به مقدار معین) می‌باشد. مؤلف می‌نویسد که مشهورترین اقوال در میان فقها نجس شدن آن است و برخی از جمله ابن زهره در غنیة الفروع مدعی اجماع شده‌اند و شهید اول نیز در «شرح ارشاد» به این قول میل و رغبت کرده و جمله «کاد ان یکون اجماعاً» را بر قلم رانده و عده‌ای از پیشینیان و پسینیان امثال ابن ابی عقیل و علامه حلی حکم آن را همچون آب جاری و کثیر دانسته‌اند، منشأ این همه اقوال، اختلاف روایات از طریق اهل البیت (ع) است. شهید ثانی پس از ذکر اقوال و دلایل هریک، در پایان می‌نویسد: «فهذه جملة مما اتفق ذکره من النجاسات المشهورة التی بحث عنها القائلون بالنجاسة و قد ظهر علیک ضعف مستندها ... نعم لما لم یتم الدلالة علی النجاسة نفیناها و بقی جانب الاحتیاط مراعی و رعایة النزح مناسبة جداً ...». آغاز: الحمدلله رب العالمین ... و بعد، اختلف اصحابنا رضی الله عنهم فی نجاسة البئر بمجرد ملاقاة النجاسة کالقلیل و عدمها علی اقوال انجام: و اعظم ارکان الدین و هو الصلاة الواجبة علیه و الله اعلم باسرار احکامه و هذا ما اقتضاه الحال الحاضر عن بحث المسئلة علی سبیل الارتجال و ضیق المجال و الله ولی التوفیق و الحمدلله چاپ: تحقیق رضا مختاری، در ضمن رسائل الشهید الثانی، قم، 1379ش؛ ایران، سنگی، 1313، خشتی، 24ص [ریاض العلماء 370/2؛ الذریعة: 65/24 و 126/11 و 234/15؛ ریحانة الادب 280/3؛ دنا 207/2 (25 نسخه)]