انشاء عالم آرا

● انشاء عالم آرا / انشاء / فارسی enšā’-e ‘ālam-ārā نوربخشی، محمد بن ناصر الحق، ق 10 قمری nūrbaxšī, mohammad ebn-e nāser-ol-haqq (- 16c) اهداء به: شاه طهماسب صفوی (930-985 هـ ق) و وزیر او میرزا فضل الله میر میران تاریخ تألیف: 985ق؛ محل تألیف: اصفهان رساله‌ای است، مشتمل بر «فاتحه» و سه «لمعه» و «خاتمه»: فاتحه: در افشای معنی انشاء و بیان صنایع و محسنات و ایمائی به آداب این فن؛ لمعه 1. مکاتبات ارباب مراتب و مراسلات اصحاب مناصب؛ لمعه 2. مشتمل بر دو «ضوء»: ضوء اول در ایراد بعضی آیات باهرات قرآنی، ضوء دوم: در فقرات متفرقه که در طی رقعات و سایر مکاتبات ... مندرج توان یافت؛ لمعه 3. ایراد رقع و مکاتبات و احکام و پروانجات و دیباچه مجلات؛ خاتمه: در بعضی امثله و ظرایف و هزلیات و لطایف است. درباره نام رساله‌اش چنین می‌نویسد که: «سبب املاء این انشاء عالم آرا و باعث ترتیب این منشات بلاغة فزا لازالت مطاویه منظورة لارباب الکمال و ما برحت محاویه ملحوظة لاصحاب الجلال». آغاز: حمد بیحد و قیاس و سپاس عبادت اساس هدیه درگاه و تحفه بارگاه منشی اوراق اطباق افلاک ... انجام: مناسب حال ارباب درجات و متقارب احوال اصحاب مرتبات کنند و نوع اخیر به عرف متأخرین و ابناء زمان ما انسب و اقرب است. [دنا 202/2؛ نسخه‌های منزوی 2084/3]