الانسان الكامل في معرفة الاوائل و الاواخر

● الانسان الكامل في معرفة الاوائل و الاواخر / عرفان و تصوف / عربی al-insān-ul kāmil fī ma‘rifat-il awā’il wa-l awāxir جیلانی، عبدالکریم بن ابراهیم، 767-832 قمری jīlānī, ‘abd-ol-karīm ebn-e ebrāhīm (1366-1429) کتابی است در مبدا و معادشناسی به روش اهل کشف و شهود همراه با اصطلاحات عرفا و صوفیه، و مطالبی راجع به نبوت، انبیاء زمین و آسمان، عناصر و کواکب، ملائکه، نفس وروح، معنی عبادت و اسرار آن و مذاهب و ادیان بزرگ، که در یک مقدمه و 63 «باب» تدوین شده است. باب اول به مبحث ذات باری تعالی پرداخته و پس از بحث در اسماء و صفات و سایر عقاید راجعه به نبوت و معاد، باب 63 آن در بیان سر سایر ادیان و عبادات و نکته جمیع احوال و مقامات می‌باشد. این کتاب ظاهراً داری مقدمه‌ای در شرح مکاشفه‌ای است که در برخی نسخه‌ها موجود است و با عنوان «شرح مکاشفه عرفانیه» آمده که به نظر می‌رسد مقدمه انسان کامل و از خود اوست. آغاز: آغاز مقدمه: بسمله، سبحان الله و الحمدلله و لا اله الا الله و الله اكبر و لا حول و لا قوة الا بالله العلى العظیم، قال النبی الاكرم صلى الله علیه و آله و سلم فانما كنز من كنوز الجنة و هو حسبی و نعم الوكیل متن: بسمله و به نستعین. الحمد لمن قام بحمده اسم الله فتجلى فی كل كمال استحقه و اقتضاه و حصر بنقطة حال جلاله حرون الجمال و استوفاه سمع حمده نفسه بما اثنى علیه المعبود انجام: انجام مقدمه: فامض فیه فیما مضى علیك من الامضاء الذاتیه و الصفاتیه التی لا یختص عنها كائناً ما كان من الالهیات و الكونیات. متن: لانه له كان البدؤ فی الوجود فلا بد ان یكون له الختام علیه افضل الصلوة تم الكتاب المسمى بالانسان الكامل بفضل الله الشامل. چاپ: بولاق، جزء 2، 1293ق؛ مصر، 1301و1304ق؛ المیمنیه، 183ص، 1334ق. [کشف الظنون 181/1؛ معجم المطبوعات 728؛ الاوقاف العامة موصل 49/4؛ دنا 196/2] شرح و حواشی: 1- شرح الانسان الکامل؛ جیلانی، عبدالکریم بن ابراهیم (767-832)