اندرز نامه

● اندرز نامه = پند نامه یحیوی / اخلاق / فارسی andarz-nāme = pand-nāme-ye yahyavī امیر نظام گروسی، حسنعلی بن محمد صادق، 1236- 1317 قمری amīr nezām-e garrūsī, hoseyn-‘alī-ye-bn-e mohammad sādeq (1821-1900) اهدا به: ناصرالدین شاه اندرزنامه‌ای است که امیر نظام به جهت پسرش یحیی خان نوشته است. او زاده بیجار گروس و از مردان ادب و سیاست روزگار خود بوده است. او از آنچه لازم نصایح و پند یک مرد ورزیده بوده ذره‌ای دریغ نکرده است. امیر نظام گروسی که در لشکرگاه سلطانیه در اردوی ناصرالدین شاه نیم‌شبی از فرط بیماری و ضعف خود را رو به موت دیده این پندنامه را به منزله وصیت‌نامه‌ای برای فرزندش یحیی خان نوشته است. آغاز: هو. پندنامه جناب حسنعلیخان که بمرحوم یحیی خان، پسر خود نوشته است، یا یحیی خذ الکتاب بقوة و آتیناه الحکم صبیا. نیم شبی در لشکرگاه سلطانیه که قبه خرگاه خدیو گردون خدم و خسرو ستاره حشم، سلطان سلاطین جهان ناصر الملة و الدنیا و الدین خلدالله ملکه و سلطانه از بسیط خاک بقبه افلاک رسیده جمهور طبقات چاکران و قاطبه بندگان در سایه عاطفت پادشاه جهان پهلو بر بستر راحت نهاده، جز من که از ترکتازی لشکر بیمار راحت خواب از دیده گانم بغارت رفته جملگی با بخت بیدار خفته بودند. همه آرام گرفتند شب از نیمه گذشت / آنکه در خواب نشد چشم من و پروین است انجام: ترا به عالی مقاصد و مطالب دنیا و آخرت فایز و بهره مند فرماید و ... نیکویی بندگی تو مقاصد امور اخروی این غریق بحر معاصی را باصلاح آورد. و السلام علی من اتبع الهدی انه علی کل شیء قدیر و لا حول و لا قوة الا بالله العلی العظیم. چاپ: دارالخلافه طهران، سنگی، 1315ق، رقعی، 39+2ص؛ ایران، بی‌ناشر، 1326ق، 9ص (صص14-22)؛ 1331ق، 9ص (صص14-22)؛ 1328ق، وزیری کوچک، 152+1صص (صص12-19) [نسخه‌های منزوی 1543/2؛ ملی 324/5؛ دنا 189/2 (5 نسخه)؛ فهرستواره منزوی 330/6؛ مشار فارسی ج1، ص 531 و ص 963]