ابر گهربار

● ابر گهربار / ادبیات / فارسی abr-e gohar-bār ارشد هروی، محمد ارشد بن علی اکبر، 1025 - 1114 قمری aršad-e heravī, mohammad aršad ebn-e ‘alī akbar (1616 - 1703) اهداء به: عباسقلی‌خان بن حسن‌خان بن حسین‌خان شاملو حاکم هرات و بیگلربیگی خراسان منظومه‌ای است به پیروی از «مخزن الاسرار» نظامی. نظم مثنوی مزبور پیش از 1049 شروع شده و در اوایل حکومت عباسقلی خان سرانجام یافته و به‌خواهش وی به اتمام رسیده است. در این مثنوی پس از حمد باری و نعت نبی (ص) شاعر به ذکر منقبت دوازده امام پرداخته و بدین امتیاز و اختصاص بر نظامی گنجوی و خسرو دهلوی و جامی که در «مخزن الاسرار» و «مطلع الانوار» و «تحفة الاحرار» دم از منقبت شاه دین و ائمه معصومین نزده‌اند تفاخر کرده است. از میرزا سعدالدین محمد راقم مشهدی وزیر خراسان و علی‌قلی‌خان شاملو برادر عباس‌قلی‌خان نیز در این منظومه یاد شده است. شاعر در ضمن حکایات و تمثیلات، داستان حیرت‌انگیزی از سفر راقم مشهدی به گلکنده هند به نظم آورده است که از کلیه مثنویات قضا و قدر که تاکنون سروده شده موضوعاً مهمتر است. آغاز کتاب: بسم الله الرحمن الرحیم ×× رشحه اول ز سحاب قدیم انجام کتاب: پخته نگردد بسخن فکر خام ×× ختم شد اینجا سخنم و السلام چاپ: به کوشش اصغر علی در اورینتل کالج میگزین، ج34 ش3/2 [الذریعة 19/109؛ میرزایان برناباد از مایل هروی ص6؛ فهرستواره منزوی 10/116]