انجمن دانش

● انجمن دانش / ادبیات، اخلاق / فارسی anjoman-e dāneš وقار شیرازی، احمد بن محمد شفیع، 1232-1298 قمری vaqār-e šīrāzī, ahmad ebn-e mohammad šafī‘ (1817-1881) اهداء به: ناصرالدین شاه تاریخ تألیف: 1281ق کتابی است به پیروی از گلستان سعدی مشتمل بر یک «مقدمه» و سه «مقاله» و یک «خاتمه»: مقدمه در حکایاتی چند در معرفت پروردگار و توحید و ذکر نعمای نامتناهی؛ مقاله 1. کسب صفات جمیله و دفع خصال رذیله؛ 2. حسن سلوک با اخوان و تواضع؛ 3. سیرت پادشاهان و طریق عفو و سیاست ایشان؛ خاتمه در حکایاتی مضحک و هزلیاتی ظریف، با عناوینی نظیر حکایت، قطعه، حکمت. آغاز: بسمله و به نستعین سپاس بیقیاس خداوندی را سزد جل شأنه و عظم سلطانه که نعمتش بی شایبه ضنت است و احسانش بی اذا و منت جانور انرا بی زحمت مسئلت و دریوزه جان دهد و بینوایانرا بی رنج سئوال روزی هر روزه بر خوان نهد بی شریک و انباز است و از معاونت غیر بی‌نیاز بلکه با وجودش غیری متحقق نیست و بی وجودش خیری متصور نه رباعیه. عنوان ظهور و اصل هستی همه اوست ×× پیدا و نهان بلند و پستی همه اوست / جز وی همکی نیستی هست نماست ×× ور هست جز او نیست که هستی همه اوست ... انجام: حکایت وقتی یکی از دوستانم گفت که فلان امیر با آنکه بر ارباب هنر شیفته است و بر انواع ادب فریفته چرا از ارباب هنر تباعد ورزد و در استماع اشعار تقاعد نماید گفتم زیرا که از میل مفرطی که با مال دارد چشم از ارباب کمال دوخته و از بیم قراضه که زیان نماید گوش از قریض شعر فرو بسته که شعرا را از و صمت طمعی خالی نداند و شعر را از خسران جایزه خارج نشمارد قطعه: آنکه را آفتی بود در مغز ×× دوست دارد ولی بنویسد مشک / شعر شیرین تو را چه خواهد کرد ×× با چنان روی ترش و ان کف خشن. تمت الکتاب و تمت الکلام سنه 1287 چاپ: با مقابله، توضیح و تصحیح دکتر محمود طاوسی، شیراز، انتشارات نوید شیراز، 1374؛ دارالخلافه طهران، سنگی، 1289-1290، خشتی (وزیری کوچک)، 228ص [الذریعة 365/2؛ دنا 188/2 (5 نسخه)؛ فهرستواره منزوی 329/6]