اماطة اللثام

این کتاب چنان‌که در دیباچه بدان تصریح گردیده برای هدیه به شاه صفی صفوی (1038-1052) تألیف شده و مؤلف نامی از خود نبرده و اسم کتاب را «اماطة اللثام عن الآيات الواردة فی الصيام» گذارده و چنانکه از نام کتاب برمی‌آید و در مقدمه نیز بدان تصریح شده غرض از تألیف تفسیر آیات راجعه به روزه بوده. کتاب به زبان ادبی تألیف گردیده و مؤلف به مناسبت مقام به اشعار لطیف استشهاد نموده و اشاره به اقوال مفسرین و فقها کرده و پیش از شروع به تفسیر آیات سه «فصل» بدین تفصیل نگاشته است: 1. اخبار وارده در وجوب روزه؛ 2. وجه تسمیه ماه روزه به نام رمضان؛ 3. مطالب راجعه به شب قدر. در فهرست رضوی (ج2: 23) تحت شماره 75 نسخه‌ای است که احتمال قوی می‌رود ترجمه همین کتاب باشد برای زیادتی اطلاع عین عبارات آن را در اینجا نقل می‌کنم: «ترجمه رفع اللثام در تحقیق تفسیر آیات وارده در صیام، مؤلف یکی از علمای معاصر دولت شاه صفی [که] بعد از استقراء تام به دست نیامد ظاهراً نسخه در 1046 تألیف و ترجمه و نوشته شده و می‌نماید که مؤلف اول کتاب را به عربی تألیف نموده و بعد به مناسبت حال حواشی سلطان به فارسی ترجمه کرده. اول نسخه بعد از بسمله «شایسته تقدیم در هر کتابی و سزاوار تصدیر درهر خطابی حمد واجب الوجودی است الخ». آخر نسخه «والحمدلله علی نعمة الانعام وصلی الله علی سیدنا و مولانا محمد وآله الطهر الکرام»). چیزی که بما کمک می‌کند و می‌رساند که این کتاب ترجمه «اماطة اللثام» می‌باشد گذشته بر اتحاد موضوع و عصر تألیف، تقارب آخرین عبارت هر دو نسخه است لذا عین عبارت آخر نسخه اماطة اللثام را در اینجا نقل می‌کنیم: «و نحمدالله علی ما خول من نعمة الاتمام و نصلی علی سید الرسل وآله الطهر البرره الکرام» و پس از این نیز نوشته شده: «راجين ممن جعل خیمه الکریم علی الانصاف و طبع طبعه السلیم علی الاسعاد و الاسعاف ... فهناک ان ترما يشين فواره کرماًـوان ترما يزين فافشه-تم بالخير». بنابراین معلوم شد که این دو نسخه اصل و ترجمه یکدیگراند و نسخه دیگری از آنها را سراغ نداریم و تقریباً این کتاب (25000) بیت کتابت دارد.