الفت نامه

● الفت نامه / داستان / فارسی olfat-nāme نامی، ق 10 قمری nāmī (- 16c) تاریخ تألیف: 903 ق مثنوی است. شاعر می‌گوید که در این سال (903ق) بر اثر دگرگونی دوران و جنگ‌های داخلی ایران (مراد جنگ‌های اوایل روی کار آمدن صفویه است) مجبور شد که به کوهی و روستایی پناه ببرد و در آنجا یاری که همراهش بوده از وی خواسته این مثنوی را بسراید. او می‌گوید که مرد میدان شعر سرایی نیست ولی در نثر کتاب‌های عالی دارد. نسخه حاضر که چند برگ اول آن افتاده عنوان‌های زیر را دارد: ستایش سید احمد (مراد خان احمد گیلانی است)، سبب نظم کتاب، در نصیحت فرزند سفر کرده و تحریص بر کسب کمال، در داستان پسر لقمان حکیم وسفر کردن او، رسیدن سعد به صحبت پیر سعید نام، فی معنی قوله علیه السلام الحکمة ضاله الحکیم، تمامت قصه راهب، در آیین عروسی، تاویل حکایت به توفیق میان آفاق وانفس داستان پسر پادشاه چینی که به ملک یمن افتاد، فی معنی قوله علیه السلام الایمان یمانی، رسیدن بهزاد به شهر ارم و عاشق شدن او به بهروز دختر پادشاه یمن، داستان جوان تاجر مسعود نام که به شهر چین به پادشاهی رسید، داستان حاتم طایی شرح حال سلمی دختر پادشاه و عاشق شدن زیاد بر او، در تاویل داستان به لسان اهل معرفت، حکایت شهناز و شاپور، داستان زهره و آموختن اسم اعظم از هاروت و ماروت، داستان نعمان منذر، داستان محمود و ایاز و نسخه تا نیمه داستان محمود و ایاز را دارد. نمونه ای از ابیات این مثنوی چنین است: در نهصد و سه ز عهد ایام ×× از عهد زمانه رفت فرجام. در ستایش سید احمد مد لله ظله گویا خان احمد گیلانی: یک الفت نامه کنم ساز ×× کاحباب بدو شوند دمساز / من خود سر شاعری ندارم ×× هنگامه ساحری ندارم / ار شعر کم اعتبار دارم ×× نه فخر بدو نه عار دارم / از نثر به کف عصای اعجاز ×× کو سحر ز شعر خویش پرداز / در شعر اگر چه غایتم نیست ×× در گفتن آن کفایتم نیست / عقدی به کف آمد از لالی ×× ز آسودیش بزم ورزم خالی / بر طور کلام اگر کلیمم ×× پا نگذرد از حد گلیمم / در مزرع نامه آنچه نامی است ×× یک خوشه زخرمن نظامی است / تا در فن شعر پر نکوشم ×× شد در نصیحتش بگوشم / از شعر مجوبلند نامی ×× کان ختم شده است بر نظامی / زین دام غمی کزو اسیرم ×× می‌باش بفضل اوست گیرم.