الاکمال لمنتهى المقال فی احوال الرجال

● الاکمال لمنتهى المقال فی احوال الرجال / رجال / عربی al-ikmāl li-muntahi-l maqāl fī aḥwāl-ir rijāl حائری، محمد علی بن قاسم، ق13 قمری ḥā’erī, mohammad ‘alī ebn-e qāsem (- 19c) تاریخ تألیف: جمعه نیمه شوال 1245ق مؤلف از شاگردان شریف العلما و صاحب فصول بوده و تمامی رجال مجهول را که ابوعلی در «منتهی المقال» خود بدان اشاره ننموده همچنین بسیاری از رجال معلومی را که ابوعلی در کتاب مذکور از ذکر آن اهمال نموده، جمع‌آوری و در این کتاب ذکر نموده است. بدین ترتیب، مؤلف، کتاب حاضر را در تکمیل «منتهی المقال» نگاشته تا با مراجعه به این دو کتاب نیازی به دیگر کتب رجالی نباشد. آغاز: الحمد لله الذی هدانا لهذا و ما کنا لنهتدی لو لا ان هدانا الله ... و بعد فیقول ... محمد علی آل کشکول انه لما کان کتاب منتهی المقال کتاباً شافیاً لم یعمل مثله فی الرجال وافیا لجمیع المذاهب و الاقوال ... الا انى رأيت فيه قوله لم اذكر المجاهيل لعدم تعقل فائدة فى ذكرهم. انجام: و اما الفائدة الخامسة من الكتاب فشرعنا باتمامها و جعلناها كتابا عليحده و سميناه بحديقة الأنظار فى مشيخة الفقيه و التهذيب و الاستبصار. تمت بالخير و العافية و السرور [الذريعة 283/2-284 و 390/6؛ مصفى المقال ص 305 و 306]