اکسیر

● اکسیر / اخلاق / فارسی eksīr قزوینی، نوروز علی بن محمد، ق 11 قمری qazvīnī, nowrūz ‘alī ebn-e mohammad (- 17c) وابسته به: زاد السالکین فی تهذیب الاربعین؛ قزوینی، نوروز علی بن محمد (-11) مؤلف کتابی عربی به نام «زاد السالکین» در معارف اسلامی نوشته بود ولی چون اطلاع بر آن بر همگان دشوار بود آن را به فارسی ترجمه نموده و منقسم بر چهار جزء نموده و هر جزء دارای ده «اصل» و یک «خاتمه» می‌باشد، فهرست عناوین چنین است: جزء 1. اصول اعتقادات؛ 2. اعمال ظاهری؛ 3. اخلاق مذمومه؛ 4. اخلاق حمیده. مترجم در مقدمه می‌گوید: «نوروز ریاض بندگی اقتداء بهم در شرح اجزاء این معجون نسخه زاد السالکین را فراهم آورده بود و چون این نسخه بلغت عرب بود بعضی از دوستان التماس نمودند که مثل این نسخه بلغت خوش نوشته شود ... و چون این معجون کار اکسیری که مس وجود انسانی را طلای خالص گرداند می‌کرد این نسخه باكسیر مسمی شد». آغاز: ستایش بی قیاس مدبری راست که تخمیر طینت آدم را به ید قدرت خود به چهل صباح انجام: زنگیان دشمن آینه بی زنگارند ×× به که زین تیره دلان آینه پنهان داریم [الذریعة 277/2 رقم 1124؛ نسخه‌های منزوی 1541/2؛ فهرستواره منزوی 324/6]