الاقیانوس البسیط فی ترجمة القاموس المحیط (ترجمه)

● الاقیانوس البسیط فی ترجمة القاموس المحیط (ترجمه) / لغت / فارسی al-uqyānūs-ul basīṭ fī t.t-il qāmūs-il muḥīṭ (t.) تبریزی، محمد بن صالح، ق13 قمری tabrīzī, mohammad ebn-e sāleh (-19c) وابسته به: القاموس المحیط = قاموس اللغة = قاموس المحیط و القابوس الوسیط = الجامع لما ذهب من کلام العرب شماطیط؛ فیروزآبادی، محمد بن یعقوب (729-817ق) تاریخ تألیف: چهارشنبه 9 رمضان 1262ق (جلد دوم)؛ محل تألیف: آذربایجان فرهنگ لغاتی است که توسط محمد بن صالح تبریزی در زمان محمد شاه به کوشش بهمن میرزا والی آذربایجان (1301-1225) ترجمه شده است. اصل آن ترکی و از ابوالکمال احمد عاصم افندی عین تابی رومی جنابی‌زاده (-1235) است (ذیل چلبی 151/1) و در سال 1225ق تألیف شده است. این کتاب در دو جلد تهیه شده است و لغات در آن بر اساس حرف آخر مرتب شده اند و به صورت فرعی حرف اول را نیز شامل می‌شود. برای مثال، کلیه کلماتی که حرف آخر آنها «ب» است (مانند الأب) در بخش «ب» آورده شده، اما در همین جهت نیز اولویت با کلماتی است که به ترتیب با همزه و سپس الف و ... تا «ی» شروع شده باشد. جلد اول شامل کلمات با حرف آخر الف تا راء و جلد دوم شامل کلمات با حرف آخر از راء تا شین است. در این فرهنگ برای هر لغت ابتدا تلفظ و سپس ریشه و بعد مثال‌هایی برای روشن نمودن نحوه استفاده کلمه در جملات و اصطلاحات آورده شده است. در آغاز آن از «بصائر» مؤلف یا «بصائر ذوی التمییز فی لطائف الکتاب العزیز» یاد شده است. [نسخه‌های منزوی ص 1977؛ سپهسالار 2: 240]