آیینه جهان‌نما و طلسم گنج‌گشا

● آیینه جهان‌نما و طلسم گنج‌گشا / عرفان و تصوف / فارسی āyīne-ye jahān-namā va telesm-e ganj-gošā یمنی، ابوسعید بن یحیی، ق8ق yamanī, abū-sa‘īd ebn-e yahyā (14C) اهداء به: صدر اعظم احمد خالدی، محل تألیف: قیروان متنی عرفانی و ادبی که نثر آن شباهت به «مرصاد العباد» نجم الدین رازی دارد با استفاده از آثار سنایی، عطار نیشابوری، نجم الدین رازی، و شهاب الدین سهروردی. کتاب به تصریح مؤلف آن در 11 «باب» تنظیم شده: 1. در رموز و اشارات و معانی و حکایات در حال انسان و بازماندن از سعادت ابدی و مشغول شدن به دنیا و تنبیه از غفلت؛ 2. در اشارات به طلسم وجود انسان؛ 3. مقصود از آفرینش؛ 4. آفریدن انسان و سپردن امانت به وی؛ 5. در آفریدن انسان و حقیقت انسان و چگونگی سر؛ 6. از کجا و چرا آمده‌ای؛ 7. بدایع فطرت و صنایع قدرت الهی؛ 8. در شش «فصل»: در عجایب خلقت سر، عجایب خلقت چشم، عجایب خلقت گوش، عجایب خلقت بینی، عجایب خلقت دهان، عجایب خلقت روی و غیره؛ 9. در خلقت تن و جوارح و عجایب حلق و معده و عجایب خلقت دست و انگشتان کف و ناخن، مشتمل بر پنج «فصل» است؛ 10. در عجایب جمله تن و تشبیهات او به جمله موجودات و تشبیه صفات او به حیوانات و رموز و اشارات چند از قصص؛ 11. در سلطانی روح و تاثیر او در لوح جسم در عالم و وصف افعال روح و عجایب و وصف جهان جان و دل. آغاز: 1: دیباچه: تحصنت بذی الملک و الملکوت و اعتصمت بذی العزة و الجبروت و بالله استعین و اتوکل علیه مفاتیح القلوب بیده ... کو زبانی که به آن شرح کمالت گویم ×× یا کجا نطق که تا وصف جمالت گویم ... 2: بسمله. الحمدلله الذی تعزز عن وصف الواصفین و تعالى عن تفكر العارفین و تقدس عن تصور العارفین حمد بیحد و شکر بیحد و شکر بیعدد جناب مقدس حضرت منزه صانع قدیم و مبدع کریم ... چنین گوید مولف این کتاب الغريب المضطر العاجز ابوسعید بن یحیی الیمنی - نگویم از یمنم کان که بوی من شنود - ز بوی من بشناسد مرا که از یمنم. انجام: چو از دل یار می‌گوید به هر دم ×× که ای اغیار بین آخر مرا بین / ز پندار وجود غیر تا کی ×× همه ماییم ماها را به ما بین. چاپ: با تصحیح و تحقیق دکتر محمد رضا موحدی و الهه ربیعی مزرعه شاهی، تهران، کتابخانه مجلس شورای اسلامی، 1390ش، 408 ص [الذریعه: 1/55ش258 و 51/1؛ نسخه‌های خطی فارسی، منزوی 725/2؛ فهرستواره منزوی 59/6 (4 نسخه)]