اقتضاء الامر بالشئ للنهى عن ضده

● اقتضاء الامر بالشئ للنهى عن ضده / اصول فقه / عربی iqtiḍā'-ul amr bi-š-šay' li-n-nahy 'an ḍidd-ih رشتی، حبیب الله بن محمد علی، 1234-1312 قمری raštī, ḥabīb-ol-lāh ebn-e moḥammad 'alī (1819-1895) مؤلف در این رساله مانند رساله مقدمه واجب از شیخ و استاد و صاحب کشف الغطاء و صاحب حاشیه معالم بسیار یاد می کند در آغاز پنج «مقدمه» دارد. در مقدمه پنجم مسئله ترتب را (نه با این عنوان) مطرح و دلایل جواز ترتب را از قائلان آن صاحب کشف الغطاء و شاگردش شیخ محمد تقی اصفهانی در حاشیه معالم و پس از آنان صاحب قوانین و فصول نقل می کند: «قال فى كشف الغطاء في البحث عن المقدمات ... واى مانع ن ان يقول الامر المطاع اذا عزمت على معصيتي في ترك كذا افعل ... انتهى و قد ذكرنا.. فى بحث مقدمة الواجب و بينا فسادها ... فلا نطيل بذكر ما فيها هنا بل نشير اجمالا الى حاصل كلام المحشى و نجيب عنه و حاصل كلامه ان تصادم الامرين المضيّقين من المستحيلات ... و لكن مصادمة الامر المضيّق و الامر الموسع لاضير فيها لان مرجعه الى وجوب الموسع على تقدير العصيان فی ترک المضيّق ... لانه ليس من التكليف بالامرين في آن واحد ... هذا حاصل جميع كلماته تلویحا و تصريحا و انت خبير ان هذا كر على مافر.»