اقبال الاعمال

● اقبال الاعمال = الاقبال بالاعمال الحسنة فيما يعمل مرة واحدة في السنة = الاقبال بصالح الاعمال / دعا / عربی iqbāl-ul a‘māl = al-iqbāl bi-l-a‘māl-il ḥasana fīmā ya‘mal marrat-an wāḥida fī-s sana = al-iqbāl bi-ṣāliḥ-il a‘māl ابن طاوس، علی بن موسی، 589-664 قمری ebn-e tāvūs, ‘alī ebn-e mūsā (1194-1266) تاریخ تألیف: 650ق این کتاب از سلسله مجلدات کتاب موسوم به «مهمات فی صلاح المتعبد تتمات لمصباح المتهجد» او است. نظر به اهمیتی که دعا در آداب شریعت دارد و کتاب معتبر «مصباح المتهجد» شیخ طوسی نیز مختصر است مؤلف (با داشتن کتابخانه معتبری که در آن 70 کتاب دعاء بوده) تکمله بر آن کتاب به نام «مهمات فی صلاح المتعبد و تتمات لمصباح المتهجد» در ده جلد تألیف نموده و هر جلدی را به نام مخصوصی نامیده است. کتاب «مهمات فی صلاح المتعبد و تتمات لمصباح المهتجد» که اختصاراً «المهمات و التتمات» نیز خوانده می‌شود برخی از مجلدات آن به دست نیامده و برخی هم به اسم مخصوص معرفی شده است. اسامی مجلدات ده گانه این کتاب: 1 و 2. فلاح السائل و نجاح المسائل (در اعمال شب و روز ضمن دو جلد)؛ 3. زهرة الربیع فی ادعیة الاسابیع؛ 4. جمال الاسبوع بکمال العمل المشروع؛ 5. دروع الواقیة؛ 6. المضمار للسابق و اللحاق بصوم شهر اطلاق الارزاق و عتاق الاعناق (یا مضمار السبق فی میدان الصدق فی اعمال شهر رمضان)؛ 7. مسالک المحتاج الى معرفة مناسک الحاج؛ 8 و 9. الاقبال بالاعمال الحسنة (که اختصاراً اقبال خوانده می‌شود)؛ 10 السعادات بالعبادات. کتاب «اقبال» جلد هشتم و نهم آن کتاب است و در اعمال یازده ماه است که در دو جلد ترتیب یافته (جلد اول آن در اعمال ماه‌های شوال و ذیقعده و ذیحجه است و جلد دوم آن در اعمال ماه محرم تا آخر ماه شعبان). جلد ششم کتاب مخصوص به اعمال ماه رمضان و موسوم است به «مضمار». این مجلدات سه گانه (دو جلد اقبال و مضمار) به جهت دسترسی آسان به اعمال سال با هم نوشته می‌شده و این طور هم چاپ شده و تسامحاً هر سه جلد به نام «اقبال» خوانده می‌شود. باری کتاب بر مبنای دقت از مدارک اقدم انتخاب و جمع و تألیف شده و از جوامع معتبره و مدارک صحیحه قدیمه است. آغاز: 1 (جلد اول اقبال): و قل رب زدنی علماً لطفک اللهم أحمدالله الذی جل جلاله بما وهب لی من القدرة على حمده 2 (جلد دوم اقبال): بسمله، اقطارها و نزول منازل الى علو منزلتها و منارها و طول مخافة مسافة جهله الى غاية صيانة موائد منارها ... و بعد فانی لما رأیت ان کتاب الاقبال بالاعمال الحسنة فیما نذکرده مما یعمل مرة واحدة فی السنة ... الباب الاول فیما نذکره مما یتعلق بشهر المحرم انجام: 1 (جلد دوم اقبال): و لعن الله أشیاعهم و أتباعهم و أهل مذهبهم و أبرا الى الله و الیکم منهم 2 (جلد اول اقبال): و هذا آخر ما جراه الله علی خاطری ان اذکره فی الجزء الاول من کتاب الاقبال و لم یکن له عندی مسودة بل کنت املى ما یکون صادراً عن مالک سرایری فی رقاع او بلسانی ... و ما یکون منقولا من الروايات و الكتب المصنفات تارة ... یکتبه الناسخ من الاصل بالفاظه و معانیه و الحمد لله جل جلاله کما یرید منا و کما یرضی به چاپ: بارها به چاپ رسیده است؛ مشار عربی، ص79، تبریز، سنگی، 1314ق.، وزیری، 515ص (صص1-515)؛ ایران، سنگی، 1320، رحلی، 728ص [الذریعة 264/2؛ السید علی آل طاوس ص 13؛ مشار، عربی، 79 «الاقبال لصالح الاعمال» (2 چاپ)؛ دنا 74/2 (47 نسخه)] شرح و حواشی: 1- الاقبال بالاعمال الحسنة (ترجمه)، 6 ترجمه ناشناس 2- الاقبال الاعمال (مختصر) = تلخیص الاقبال؛ طواری یزدی، عباس بن محمد (-15)