اقاویل الاوائل فی معرفة البول و اقسامه و دلائله

● اقاویل الاوائل فی معرفة البول و اقسامه و دلائله = کتاب البول / طب / عربی aqāwīl-ul awā’il fī ma‘rifat-il bawl wa aqsām-i-h wa dalā’il-i-h = k.-ul bawl قیروانی، اسحاق بن سلیمان، - 320 قمری qayravānī, eshāq ebn-e soleymān (-933) کتابی طبی مهم و نافعی است در مورد بول و اقسام آن، برگرفته از مجموع اقاويل اطبا، شامل ده «باب»: 1. مائية البول و هیولاه؛ 2. لم صار بول الليل اصدق دلالة من بول النهار؛ 3. دلائل البول الدالة على الامراض؛ 4. منفعة البول و مضرته؛ 5. اختلاف البول و اقسامه؛ 6. معرفة قوام البول؛ 7. فيما يأتلف من الوان البول مع الرقة او مع الغلظ؛ 8. معرفة ثقل البول و اقسامه و دلائله؛ 9. فيما يأتلف من الوان البول و قوامه مع الاثقال و ما يأتلف منها؛ 10. فيما يختص به کل واحد من اشخاص البول و الثقل و ینفرد به من الدلائل دون غیره. مؤلف، از اطبای معروف قرن چهارم هجری و از پزشکان خاص «عبدالله مهدی» (خلافت 296-322ق) اولین خلیفه فاطمی مصر، بوده است. وی علاوه بر علم طب، در حکمت و منطق نیز تبحر داشته و در این زمینه نیز دارای تألیفاتی است. آغاز: کتاب مجموع من اقاويل الاوائل.. الباب الاول في مائية البول و هیولاه، قال الغزاز البول هو مائية الدم انجام: فى رغوة البول و زبدة البول اذا كان على وجهه زبد ... اذا كان عليه شبيه العنب كان دالاً على وجع الكلى، تم كتاب البول و الحمدلله [هدية العارفين 199/1؛ فهرست نسخه‌های عربی واتیکان 26/1؛ فؤاد سزگین، تاریخ نگارش‌های عربی، ترجمه جهانداری، ج 3 (پزشکی، داروسازی ...) ص 412-416؛ طبقات الاطباء و الحكماء، ص 87؛ عيون الانباء ج2، ص 36؛ قاضی صاعد اندلسی، طبقات الامم، ص 88؛ فهرس المخطوطات الطب الاسلامی باللغات العربية و التركية و الفارسية فى مكتبات تركياء ص 134-135؛ فهرس مخطوطات الطب و الصيدلة و البيطرة و البيزرة في دارالکتب الوطنية بتونس، ج2، ص123-126؛ فهرس المخطوطات المصورة ( معهد المخطوطات العربية ) الجزء الثالث العلوم، القسم الثانى ( الطب ) ج 1، ص 22، 77 و ج2، ص 28؛ دنا 74/2 (5 نسخه)] شرح و حواشی: 1- كتاب البول (مختصر)