کیمیای باسلیقا

● کیمیای باسلیقا = طب کیمیاوی = كيميا الملوک = كیمیای ملکیه (1) / کیمیا، طب / فارسی kīmīyā-ye bāslīqā = ṭebb-e kīmīyāvī = kīmīyā-ol molūk = kīmīyā-ye malekīyye کرولیوس، 1560؟ - 1608 میلادی krolīyūs (1560 - 1608) وابسته به: كيمياء باسليقا = كيمياء الملكية = كيمياء الملوک = الطب الكيمياوی؛ کرولیوس (1560-1608) اصل از فرالیوس و مترجم هم باید همان مترجم طب کیمیاوی باشد که در عهد قاجار می‌زیسته است. در آخر فصل هفدهم از مقاله چهارم از رساله اول این مجموعه بدون این‌که رساله اول را به آخر برساند و مطلب را جدا نماید آورده: «و بر همین منوال استخراج می شود دهن‌های همه احجار و این چیزی است که اختیار کردیم و نقل کردیم از سنارنوس الجرمانی آنچنانی که تألیف کرد صناعت طب را و از قرابادین داقیریوس از تقطیر ارواح و ادهان و بتحقیق که تألیف کرده است در طب کیمیا فرالیوس کتاب مختصر مفیدی را از برای پادشاه زمان خودش و او مشتمل است بر مقاله پس اراده کردیم آنکه نقل کنیم او را از لاتینه به زبان عربی بلکه فارسی تا آنکه بوده باشد نفع او عام و نام گذاشته است این مختصر را کیمیای باسلقیا یعنی کیمیای ملکیه ـ مقالة الاولى بدانکه معالجات امراض در اینجا آنچیزی است که عام باشد و مختص بیک مرض نباشد ...». این رساله در یک مقاله و شش فصل است. (فاضل) غیر از ترجمه احمد بن محمد الحسینی (اردکانی) است. (درایتی) آغاز:... بتحقیق که تألیف کرده است در طب کیمیا فرالیوس کتاب مختصر مفیدی را از برای پادشاه زمان خودش و او مشتمل است بر مقاله پس اراده کردیم آنکه نقل کنیم او را از لاتینه بزبان عربی بلکه فارسی تا آنکه بوده باشد نفع او عام و نام گذاشته است این مختصر را ـ کیمیای باسلیقا یعنی کیمیای ملکیه مقالة الاولى بدانکه معالجات امراض در اینجا آنچیزی است که عام باشد و مختص بیک مرض نباشد ... انجام: پس بدرستیکه فعل این مرهم بخاصیتی است که در او است بتوسط روح علم همچنانکه می‌کند حدید در مغناطیس والسلام . [فهرستواره منزوی 3977/5 با عنوان «کیمیای ملیکه»]