کیمیاء باسلیقا

● کیمیاء باسلیقا = کیمیاء الملكية = كيمياء الملوك = الطب الكيمياوی / کیمیا، طب / عربی kīmīyā’-u bāslīqā = kīmīyā’-ul malikīya = kīmīyā’-ul mulūk = aṭ-ṭibb-ul kīmīyāwī کرولیوس، ؟1560 - 1608 میلادی krolīyūs (1560 - 1608) مترجم: ابن سلوم، صالح بن نصرالله، - 1081 قمری ترجمه‌ای است عربی از کتاب کرولیوس (فرولیوس) (Oswald Crollius / Croll) پزشک و کیمیاوی آلمانی است که پیرو پاراسلسوس پزشک و طبیب سوئیسی (قرن 16م) بود. کتاب اصلی وی همین رساله است که «کیمیای باسیلیقا» (Royal chymica Basilica / Chemistery) (كيمياء الملكيه / كيمياى ملوکانه / کیمیای شاهانه) نام دارد. در این رساله وی به طور خاص از برخی آراء پاراسلسوس دفاع کرده و راه وی را ادامه می‌دهد، از این رو در این رساله بسیار از پاراسلسوس نام می‌برد و آراء وی را ذکر می کند. این کتاب را ابن سلوم به عربی ترجمه نمود. این رساله دارای دو مقاله است: مقاله 1. فی العلاجات الكلية (در هشت فصل)؛ مقاله 2. فی علاج الامراض الجزئية (در نه فصل). از آنجا که مترجم عربی این ترجمه را در پایان رساله «الطب الجديد الكيميائی» که شرح و توضیحی از نظام طبی کیمیاوی پاراسلسوس است آورده است، عموماً فهرست‌نگاران این دو را با هم یکی گرفته‌اند و تحت یک نام معرفی نموده گاهی هر دو را به پاراسلسوس و گاهی هر دو را به کرولیوس اسناد داده‌اند. در این فهرست در جایی که هیچ تمییزی بین دو رساله ممکن نباشد هر دو ذیل عنوان «الطب الکیمیاوی» آمده‌اند. (مجتبی درایتی) آغاز: قد الف فى صناعة الطب الكيميائى فرولیوس كتابا مختصرا مفيدا لملک زمانه و هو يشتمل على مقالتين فاردنا ان ننقله من اليونانيه (اللاتينية) الى العربيه ليكون عام النفع و يسمى هذا المختصر باسليقا يعنى الكيمياء الملكية. المقالة الاولى اعلم ان معالجات الامراض منها ما هو كلى عام غير مختص بمرض چاپ: در هامش ص 66-239 صفوة الصفا در بمبئی سال 1329 [ذیل برکلمان 2: 667؛ برلین 5: 592؛ الطب و الصيدليه 301] شروح و حواشی: 1- کیمیای باسیلیقا = طب کیمیاوی = کیمیا الملوک = کیمیای ملکیه (1) کرولیوس (1560-1608ق) 2- کیمیای باسیلیقا = طب کیمیاوی = کیمیا الملوک = کیمیای ملکیه (2) کرولیوس (1560-1608ق)