نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

ينبوع الحياة

yanbū‘o-l hayāt
53 نسخه ثبت‌شده از قرن 7 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/71415
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #71415
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 34، ص 917 تا 920
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: اخلاق
عناوین دیگر و هم‌تراز:
زجر النفس (zajr-on nafs) ترجمه فصول هرمس (t.-ye fosūl-e hermes)
اثر مرتبط / وابسته به: ينبوع الحكمة في زجر النفس؛ هرمس

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

ترجمه‌ای است از سخنان منسوب به هرمس الهرامسه (ادریس النبی علیه السلام) در نصیحت و عتاب با نفس که در سیزده فصل از کتابی که در چهارده باب می‌باشد با عناوین «ای نفس، ای نفس» فراهم آمده است: فصل 1. در نصیحت و معاتبت نفس؛ 2. ای نفس منکوه که دنیا سرای غرور است؛ 3. ای نفس و این حال‌ها اعراض که فرود آمدند در جوهر کثیف جسمانی با هم موافقت ندارند؛ 4. این نفس عالم طبیعت روشنی است و تیرگی؛ 5. ای نفس نیست عقل الا یافتن خود؛ 6. ای نفس اگر اشامنده شرابی یک شربت آب چشد بس باشد؛ 7. ای نفس تا کی من تراهی رانم؛ 8. ای نفس بدانکه دوستی دارد کسی وی را نیابد و از وی عوضی و بدلی یابد دور نباشد که بوی خوشدل شود و دوست گذشته فراموش کند؛ 9. ای نفس دشوارتر کار و محال در وجود آن است که زرگری بدست افزار برزیگری کنی؛ 10. ای نفس حال ترا همی بینم و از آن در شگفت دراز مانده‌ام؛ 11. ای نفس این است عالم طبیعت که مجموع ناخشنودی‌هاست؛ 12. ای نفس هر که درخت صبر کارد ثمره ظفر چیند؛ 13. ای نفس باید که بدانی و بیقین شوی در آنکه حد لذت آنست که از آن ملال نبود.
آغاز اثر
« بسمله، ترجمه فصل اول از جمله سیزده فصل از سخنان هرمس الهرامسه و هو ادريس النبى عليه الصلوة و السلام بنام ينبوع الحيوة در معاتبت و نصیحت نفس. ای نفس، بنگار خود را، و ماننده شو بدان چیزهائی که بیارمت از معانی عقلی جاودانی »
انجام اثر
« این نفس هر که درخت پاک کارد پارک خورد و هر که پلید کارد پلید، و ثمره کردار نیک چون اصلش بود نیک، ثمره کردار بد چون اصلش بود بد، و اندک دانشی با کار کرد بدان، بسیار سودمندتر از بسیار دانش که کار بوی اندک بود. والسلام. »
سوابق و چاپ‌های اثر
مصنفات افضل الدین محمد مرقی کاشانی، به تصحیح مجتبی مینوی و یحیی مهدوی (تهران، خوارزمی: 1366 (چاپ دوم))
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
مصنفات افضل الدین 331-385 الذریعة 12: 38، 25: 292، 392 کشف الظنون 2: 2052 ریحانة الادب 1: 212 اثرآفرینان 2: 1 مكتبة اميرالمؤمنين 1: 314، 2: 697 دنا 10: 1241-1242 (50 نسخه)

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● ينبوع الحياة = زجر النفس = ترجمه فصول هرمس / اخلاق / فارسی yanbū‘o-l hayāt = zajr-on nafs = t.-ye fosūl-e hermes بابا افضل کاشانی، محمد بن حسین، - 667 ؟ قمری bābā afzal-e kāšānī, mohammad ebn-e hoseyn(- 1269) وابسته به: ينبوع الحكمة في زجر النفس؛ هرمس ترجمه‌ای است از سخنان منسوب به هرمس الهرامسه (ادریس النبی علیه السلام) در نصیحت و عتاب با نفس که در سیزده فصل از کتابی که در چهارده باب می‌باشد با عناوین «ای نفس، ای نفس» فراهم آمده است: فصل 1. در نصیحت و معاتبت نفس؛ 2. ای نفس منکوه که دنیا سرای غرور است؛ 3. ای نفس و این حال‌ها اعراض که فرود آمدند در جوهر کثیف جسمانی با هم موافقت ندارند؛ 4. این نفس عالم طبیعت روشنی است و تیرگی؛ 5. ای نفس نیست عقل الا یافتن خود؛ 6. ای نفس اگر اشامنده شرابی یک شربت آب چشد بس باشد؛ 7. ای نفس تا کی من تراهی رانم؛ 8. ای نفس بدانکه دوستی دارد کسی وی را نیابد و از وی عوضی و بدلی یابد دور نباشد که بوی خوشدل شود و دوست گذشته فراموش کند؛ 9. ای نفس دشوارتر کار و محال در وجود آن است که زرگری بدست افزار برزیگری کنی؛ 10. ای نفس حال ترا همی بینم و از آن در شگفت دراز مانده‌ام؛ 11. ای نفس این است عالم طبیعت که مجموع ناخشنودی‌هاست؛ 12. ای نفس هر که درخت صبر کارد ثمره ظفر چیند؛ 13. ای نفس باید که بدانی و بیقین شوی در آنکه حد لذت آنست که از آن ملال نبود. آغاز: بسمله، ترجمه فصل اول از جمله سیزده فصل از سخنان هرمس الهرامسه و هو ادريس النبى عليه الصلوة و السلام بنام ينبوع الحيوة در معاتبت و نصیحت نفس. ای نفس، بنگار خود را، و ماننده شو بدان چیزهائی که بیارمت از معانی عقلی جاودانی انجام: این نفس هر که درخت پاک کارد پارک خورد و هر که پلید کارد پلید، و ثمره کردار نیک چون اصلش بود نیک، ثمره کردار بد چون اصلش بود بد، و اندک دانشی با کار کرد بدان، بسیار سودمندتر از بسیار دانش که کار بوی اندک بود. والسلام. چاپ: مصنفات افضل الدین محمد مرقی کاشانی، به تصحیح مجتبی مینوی و یحیی مهدوی (تهران، خوارزمی: 1366 (چاپ دوم)) [مصنفات افضل الدین 331-385؛ الذریعة 12: 38، 25: 292، 392؛ کشف الظنون 2: 2052؛ ریحانة الادب 1: 212؛ اثرآفرینان 2: 1؛ مكتبة اميرالمؤمنين 1: 314، 2: 697؛ دنا 10: 1241-1242 (50 نسخه)]

نسخه‌های خطی این اثر

53 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
حجتیه
قم
135/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق - شناسنامه ←
2
سلطنتی
تهران
68/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق - شناسنامه ←
3
مینوی
تهران
16/1 محمد اسماعیل حسینی پایان ذیحجه1391ق نستعلیق - شناسنامه ←
4
مینوی
تهران
49/5 محسن بن مصطفی ساوجبلاغی 1347ق نستعلیق - شناسنامه ←
5
مرعشی
قم
8012/2 محمد حسن نجم آبادی 1329ق نستعلیق 54 شناسنامه ←
6
ملک
تهران
2436/11 بی‌کاتب 21 رمضان1311ق نستعلیق، نسخ 190 شناسنامه ←
7
دانشگاه
تهران
431/2 محمد علی 1301ق تعلیق 63 شناسنامه ←
8
حقوق
تهران
72/7 - ب بی‌کاتب 24 ربیع الثانی1294ق - 21 شناسنامه ←
9
مجلس
تهران
623/16 بی‌کاتب 1290ق - - شناسنامه ←
10
مجلس
تهران
40/7-طباطبائی صادق آشتیانی 1289ق نستعلیق 33 شناسنامه ←
11
رضوی
مشهد
ض10776 ابوالحسن 1286ق نسخ - شناسنامه ←
12
مجلس
تهران
10039/9 مقصود مسعود افشار ترکمان 1256-1257ق شکسته نستعلیق 45 شناسنامه ←
13
جمعیت نشر فرهنگ
رشت
176/11 بی‌کاتب 8 ذیحجه1222ق - - شناسنامه ←
14
مجلس
تهران
10304/12 محمد باقر بن سرخوش افشار 1214ق - 300 شناسنامه ←
15
ملی
تهران
2407/2 بی‌کاتب محتملاً قرن13 نستعلیق، شکسته 67 شناسنامه ←
16
علامه طباطبائی
شیراز
1114/2 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق، شکسته - شناسنامه ←
17
مرکز احیاء
قم
1231/6 بی‌کاتب 1154ق نسخ 16 شناسنامه ←
18
رضوی
مشهد
21864 ابواسحاق محمد عتیق الله محرم 1145ق نستعلیق، شکسته 22 شناسنامه ←
19
مسجد اعظم
قم
1354/6 بی‌کاتب با تاریخ 1119ق نسخ 46 شناسنامه ←
20
ملی
تهران
2234/7 بی‌کاتب محتملاً قرن12 - 35 شناسنامه ←
21
مجلس
تهران
1419/6 ط تاری، محمد تقی قرن 12 نستعلیق 48 شناسنامه ←
22
ملک
تهران
1568/1 بی‌کاتب قرن 12 شکسته نستعلیق - شناسنامه ←
23
رضوی
مشهد
38891 فیروزآبادی، محمد شفیع 1083ق نسخ 2 شناسنامه ←
24
دانشگاه
تهران
402/11 بی‌کاتب 1079ق تعلیق 18 شناسنامه ←
25
دانشگاه
تهران
3903/16 بی‌کاتب 1077ق نسخ 48 شناسنامه ←
26
مهدوی
تهران
259/17 بی‌کاتب ربیع الاول 1073ق نستعلیق - شناسنامه ←
27
مروی
تهران
20/5 ظهیر 1073ق - - شناسنامه ←
28
دانشگاه
تهران
5312/3 خاتون آبادی، محمد محسن بن محمد حسین شنبه 29 ربیع الاول 1071ق نستعلیق 30 شناسنامه ←
29
امام صادق
اردکان یزد
407/6 اسحاق شولستانی سلخ جمادی الاول 1098ق نسخ 32 شناسنامه ←
30
رضوی
مشهد
3587 بی‌کاتب با تاریخ 1067ق نستعلیق 29 شناسنامه ←