شناسنامه کتابشناختی اثر
ينبوع الحياة
yanbū‘o-l hayāt
53
نسخه ثبتشده
از قرن 7 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/71415
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #71415
پدیدآور / مؤلف:
بابا افضل کاشانی، محمد بن حسین
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 34، ص 917
تا 920
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
اخلاق
عناوین دیگر و همتراز:
زجر النفس
(zajr-on nafs)
ترجمه فصول هرمس
(t.-ye fosūl-e hermes)
اثر مرتبط / وابسته به:
ينبوع الحكمة في زجر النفس؛ هرمس
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
ترجمهای است از سخنان منسوب به هرمس الهرامسه (ادریس النبی علیه السلام) در نصیحت و عتاب با نفس که در سیزده فصل از کتابی که در چهارده باب میباشد با عناوین «ای نفس، ای نفس» فراهم آمده است: فصل 1. در نصیحت و معاتبت نفس؛ 2. ای نفس منکوه که دنیا سرای غرور است؛ 3. ای نفس و این حالها اعراض که فرود آمدند در جوهر کثیف جسمانی با هم موافقت ندارند؛ 4. این نفس عالم طبیعت روشنی است و تیرگی؛ 5. ای نفس نیست عقل الا یافتن خود؛ 6. ای نفس اگر اشامنده شرابی یک شربت آب چشد بس باشد؛ 7. ای نفس تا کی من تراهی رانم؛ 8. ای نفس بدانکه دوستی دارد کسی وی را نیابد و از وی عوضی و بدلی یابد دور نباشد که بوی خوشدل شود و دوست گذشته فراموش کند؛ 9. ای نفس دشوارتر کار و محال در وجود آن است که زرگری بدست افزار برزیگری کنی؛ 10. ای نفس حال ترا همی بینم و از آن در شگفت دراز ماندهام؛ 11. ای نفس این است عالم طبیعت که مجموع ناخشنودیهاست؛ 12. ای نفس هر که درخت صبر کارد ثمره ظفر چیند؛ 13. ای نفس باید که بدانی و بیقین شوی در آنکه حد لذت آنست که از آن ملال نبود.
آغاز اثر
« بسمله، ترجمه فصل اول از جمله سیزده فصل از سخنان هرمس الهرامسه و هو ادريس النبى عليه الصلوة و السلام بنام ينبوع الحيوة در معاتبت و نصیحت نفس. ای نفس، بنگار خود را، و ماننده شو بدان چیزهائی که بیارمت از معانی عقلی جاودانی »
انجام اثر
« این نفس هر که درخت پاک کارد پارک خورد و هر که پلید کارد پلید، و ثمره کردار نیک چون اصلش بود نیک، ثمره کردار بد چون اصلش بود بد، و اندک دانشی با کار کرد بدان، بسیار سودمندتر از بسیار دانش که کار بوی اندک بود. والسلام. »
سوابق و چاپهای اثر
مصنفات افضل الدین محمد مرقی کاشانی، به تصحیح مجتبی مینوی و یحیی مهدوی (تهران، خوارزمی: 1366 (چاپ دوم))
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
مصنفات افضل الدین 331-385
الذریعة 12: 38، 25: 292، 392
کشف الظنون 2: 2052
ریحانة الادب 1: 212
اثرآفرینان 2: 1
مكتبة اميرالمؤمنين 1: 314، 2: 697
دنا 10: 1241-1242 (50 نسخه)
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● ينبوع الحياة = زجر النفس = ترجمه فصول هرمس / اخلاق / فارسی
yanbū‘o-l hayāt = zajr-on nafs = t.-ye fosūl-e hermes
بابا افضل کاشانی، محمد بن حسین، - 667 ؟ قمری
bābā afzal-e kāšānī, mohammad ebn-e hoseyn(- 1269)
وابسته به: ينبوع الحكمة في زجر النفس؛ هرمس
ترجمهای است از سخنان منسوب به هرمس الهرامسه (ادریس النبی علیه السلام) در نصیحت و عتاب با نفس که در سیزده فصل از کتابی که در چهارده باب میباشد با عناوین «ای نفس، ای نفس» فراهم آمده است: فصل 1. در نصیحت و معاتبت نفس؛ 2. ای نفس منکوه که دنیا سرای غرور است؛ 3. ای نفس و این حالها اعراض که فرود آمدند در جوهر کثیف جسمانی با هم موافقت ندارند؛ 4. این نفس عالم طبیعت روشنی است و تیرگی؛ 5. ای نفس نیست عقل الا یافتن خود؛ 6. ای نفس اگر اشامنده شرابی یک شربت آب چشد بس باشد؛ 7. ای نفس تا کی من تراهی رانم؛ 8. ای نفس بدانکه دوستی دارد کسی وی را نیابد و از وی عوضی و بدلی یابد دور نباشد که بوی خوشدل شود و دوست گذشته فراموش کند؛ 9. ای نفس دشوارتر کار و محال در وجود آن است که زرگری بدست افزار برزیگری کنی؛ 10. ای نفس حال ترا همی بینم و از آن در شگفت دراز ماندهام؛ 11. ای نفس این است عالم طبیعت که مجموع ناخشنودیهاست؛ 12. ای نفس هر که درخت صبر کارد ثمره ظفر چیند؛ 13. ای نفس باید که بدانی و بیقین شوی در آنکه حد لذت آنست که از آن ملال نبود.
آغاز: بسمله، ترجمه فصل اول از جمله سیزده فصل از سخنان هرمس الهرامسه و هو ادريس النبى عليه الصلوة و السلام بنام ينبوع الحيوة در معاتبت و نصیحت نفس. ای نفس، بنگار خود را، و ماننده شو بدان چیزهائی که بیارمت از معانی عقلی جاودانی
انجام: این نفس هر که درخت پاک کارد پارک خورد و هر که پلید کارد پلید، و ثمره کردار نیک چون اصلش بود نیک، ثمره کردار بد چون اصلش بود بد، و اندک دانشی با کار کرد بدان، بسیار سودمندتر از بسیار دانش که کار بوی اندک بود. والسلام.
چاپ: مصنفات افضل الدین محمد مرقی کاشانی، به تصحیح مجتبی مینوی و یحیی مهدوی (تهران، خوارزمی: 1366 (چاپ دوم))
[مصنفات افضل الدین 331-385؛ الذریعة 12: 38، 25: 292، 392؛ کشف الظنون 2: 2052؛ ریحانة الادب 1: 212؛ اثرآفرینان 2: 1؛ مكتبة اميرالمؤمنين 1: 314، 2: 697؛ دنا 10: 1241-1242 (50 نسخه)]
نسخههای خطی این اثر
53 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 31 |
رضوی
مشهد
|
38891 | فیروزآبادی، محمد شفیع | 1083ق | نسخ | 2 | شناسنامه ← |
| 32 |
ملک
تهران
|
1568/1 | بیکاتب | قرن 12 | شکسته نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 33 |
مجلس
تهران
|
1419/6 ط | تاری، محمد تقی | قرن 12 | نستعلیق | 48 | شناسنامه ← |
| 34 |
ملی
تهران
|
2234/7 | بیکاتب | محتملاً قرن12 | - | 35 | شناسنامه ← |
| 35 |
مسجد اعظم
قم
|
1354/6 | بیکاتب | با تاریخ 1119ق | نسخ | 46 | شناسنامه ← |
| 36 |
رضوی
مشهد
|
21864 | ابواسحاق محمد عتیق الله | محرم 1145ق | نستعلیق، شکسته | 22 | شناسنامه ← |
| 37 |
مرکز احیاء
قم
|
1231/6 | بیکاتب | 1154ق | نسخ | 16 | شناسنامه ← |
| 38 |
علامه طباطبائی
شیراز
|
1114/2 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق، شکسته | - | شناسنامه ← |
| 39 |
ملی
تهران
|
2407/2 | بیکاتب | محتملاً قرن13 | نستعلیق، شکسته | 67 | شناسنامه ← |
| 40 |
مجلس
تهران
|
10304/12 | محمد باقر بن سرخوش افشار | 1214ق | - | 300 | شناسنامه ← |
| 41 |
جمعیت نشر فرهنگ
رشت
|
176/11 | بیکاتب | 8 ذیحجه1222ق | - | - | شناسنامه ← |
| 42 |
مجلس
تهران
|
10039/9 | مقصود مسعود افشار ترکمان | 1256-1257ق | شکسته نستعلیق | 45 | شناسنامه ← |
| 43 |
رضوی
مشهد
|
ض10776 | ابوالحسن | 1286ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 44 |
مجلس
تهران
|
40/7-طباطبائی | صادق آشتیانی | 1289ق | نستعلیق | 33 | شناسنامه ← |
| 45 |
مجلس
تهران
|
623/16 | بیکاتب | 1290ق | - | - | شناسنامه ← |
| 46 |
حقوق
تهران
|
72/7 - ب | بیکاتب | 24 ربیع الثانی1294ق | - | 21 | شناسنامه ← |
| 47 |
دانشگاه
تهران
|
431/2 | محمد علی | 1301ق | تعلیق | 63 | شناسنامه ← |
| 48 |
ملک
تهران
|
2436/11 | بیکاتب | 21 رمضان1311ق | نستعلیق، نسخ | 190 | شناسنامه ← |
| 49 |
مرعشی
قم
|
8012/2 | محمد حسن نجم آبادی | 1329ق | نستعلیق | 54 | شناسنامه ← |
| 50 |
مینوی
تهران
|
49/5 | محسن بن مصطفی ساوجبلاغی | 1347ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 51 |
مینوی
تهران
|
16/1 | محمد اسماعیل حسینی | پایان ذیحجه1391ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 52 |
سلطنتی
تهران
|
68/1 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 53 |
حجتیه
قم
|
135/2 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | - | شناسنامه ← |