یادگار حسینی

● یادگار حسینی / طب / فارسی yādegār-e hoseynī خیری، مظفر بن محمود xayrī, mozaffar ebn-e mahmūd آن را به نام «مخدوم صدر کبیر عالم منعم صفی الدین عماد الاسلام ثقة الدولة عن الملوک و السلاطین سید الوزرا حسیب و نسیب عراق ابوعلی الحسین بن علی آدم [کذا، ادام] الله مجده و افضاله» نوشته است. چنان که می‌گوید: «به من خادم و داعی اشارت کرد تا کتابی سازم درباه مشتمل بر غرائب علم و عمل و سخن در وی به طریق ایجاز و اختصار رانم. پس فرمان آن بزرگ را از روی امتثال متقلی (؟) شدم و این کتاب پرفائده و منفعت بساختم. اگر چه بسیار کتب و رسائل مختصر و مطول تازی و پارسی قدما و متأخران درین معنی ساخته اند، لیکن من خادم خیر الامور اوسطها را کار بستم و دقیقه اشباع (؟) در وی نگاه داشتم و به زبانفارسی پرداختم تا خاص و عام را از وی حظی و منفعتی بود و مدح و ثناء آن مخدوم همواره بر زبان خواننده و فایده یابنده باشد و بدین جهت نامش یادگار حسینی نهادم تا تشریف از اسم شریف یافته باشد و آن را بر نه باب نهادم». بدین ترتیب: باب 1. در منافع و مضار جماع؛ 2. در اوقاتی که جماع نشاید کردن و آن که شاید و در ترتیب این کار و بی ترتیبی از اشکال متنوع؛ 3. در تلاحق ضرر و تدارک خطا که از اسراف کردن در جماع پدید آید؛ 4. در اسبابی که نقصان باه از وی باشد و علامات و مداوات هر یک علی الاجمال؛ 5. در تدبیرها که نقصان در باه پدید آورد و از شهوت کم کند چون از حد بگذرد؛ 6. ذکر مرکبات از اغذیه و ادویه آن که تولید و تکسیر کند و آن که بطلان و نقصان آورد؛ 7. در مسوحات و مروحات که مقوی باه و منعظ ذکر باشد؛ 8 در چیزها که قضیب را بزرگ کند و در آن چه لذت جماع بیفزاید؛ 9. در چیزها که درین باب از روی خاصیت فعل نمایند مفرد و مرکب از معدنی و نباتی و حیوانی مستخرج از خواص موازینی