هیئت

● هیئت / هیئت / فارسی hey’at عبدالمجید بن محمد قطب الدین، قرن 11 قمری ‘abd-ol-majīd ebn-e mohammad qotb-od-dīn (17c) چون جلال الدین محمد اکبر پادشاه، تصمیم گرفت که تاریخ را روز جلوس بر سریر خلافت قرار دهد و دیگر تاریخ‌ها کنار گذاشته شود، مؤلف این مختصر را نوشته است، در چهار «فصل» و یک «خاتمه» و هر فصل بر چند «مقاله» نهاد (دیباچه): فصل 1. در دو «مقاله»: 1) هیأت عناصر چهارگانه، هفت اقلیم، 2) طول و عرض اقلیم برخی از شهرها، کوه‌ها و دریاها؛ فصل 2. در عدد افلاک و هیأت آن، شش «مقاله»: 1) قسمت فلک به دوازده برج، 2) کواکب سیاره و ثوابت، 3) حرکت افلاک، 4) مقدار حرکت فلک نهم و هشتم، 5) مقدار حرکت افلاک و سیارات، 6) روزها و ماه‌ها؛ فصل 3. در هفت «مقاله»: 1) تاریخ عربی و فارسی، 2) اسامی روزهای فارسی، 3) روز و شب، صبح و شفق، 4) فصول چهارگانه، 5) خط استوا، 6) تفاوت شبانه روز در اقلیم‌ها، 7) نام سال‌های دوازده‌گانه ترکان؛ فصل 4. در پنج «مقاله»: 1) اختیارات ساعات روزها، 2) احکام گرفتن ماه، 3) گرفتن ماه، 4) محرم نامه، 5) سکریلدز؛ خاتمه، در دو «مقاله»: 1) عناصر چهارگانه. (احمد منزوی) آغاز: حمد بسیار و ثنای بی شمار نثار بارگاه پادشاه که بساط بسیط زمین ... اما بعد معروض می گرداند، محرر این رساله ... [فهرستواره منزوی 3123/4]