الهيولى و الصورة

● الهيولى و الصورة = تحقیق حقيقة الجسم / فلسفه / عربی al-hayūlā wa-ṣṣūra = taḥqīq-u ḥaqīqat-il jism فخر رازی، محمد بن عمر، 544؟ - 606 قمری faxr-e rāzī, mohammad ebn-e ‘omar (1150 - 1210) رساله‌ای است در مسأله ترکیب جسم از هیولی و صورت دارای چهار«فصل»: 1. فی تلخیص محل النزاع؛ 2. فیما یدل علی ان الجسم و لایکون مرکبا من الهيرلی و الصوره؛ 3. حکایة دلیل القائلين بان الجسم مركب عن الهيولى و الصوره؛ 4. فی الخاتمه.مؤلف در این رساله از کتاب‌های فلسفی و کلامی خود سخن می‌گوید و یکی از ادله شیخ الرئیس را با تقریری تازه بیان می‌دارد. در بیان دلیل سوم ابطال هیولی می‌گوید: «من از ده سالگی تا این زمان که به 52 سالگی رسیده‌ام پیوسته در جستجو بوده‌ام و برای به دست آوردن آراء فلاسفه در باره ترکیب جسم از هیولی و صورت کوشش می‌کردم».(عبدالحسین حائری) آغاز: الحمدلله الذی بامره قامت الارضون و السماوات اما بعد فقد سالتنی ان ذکر كلاماً واضحاً مشروحاً في بيان ان الجسم هل هو مرکب من الهيولى و الصورة و كتبت هذه الرساله على سبيل الارتجال و رتبتها على فصول اربعه انجام: فان عنوا بالهيولى تلک الذات المخصوصه و بالصوره فقط کونه مختصا بالحيز و الجهة فهذا مما لانزاع فيه و ان ارادوا به غیر ذلک فالکلام علیه ماتقدم و حین انتهینا الى هذا الموضع فلنقطع الکلام حامدین لله شاکرین لالائه بقدر الطاقه مقرين بمضمون قوله سبحانه و ان تعدوا نعمة الله لاتحصوها راجین الفوز بالسلامه فی الاحوال الثلاثه المذکوره فی قوله تعالى و سلام علی یوم ولدت و یوم اموت و یوم ابعث حیا ... نجز و حسبنا الله و نعم الوكيل