هیلاج

هیلاج به فتح هاء یا به کسر هاء واژه‌ای است یونانی و برخی می‌گویند هندی است و معنی آن چشمه زندگانی باشد و منجمان فارس از آن به «کدبانو» تعبیر کنند و آن دلیل جسم مولود و کدخدا دلیل روح مولود است و کیفیت و کمیت عمر مولود را از این دو دلیل استخراج کنند، هیلاج و کدخدا که دلیل جسم و جان مولود است طبق گفته مؤلف در مقدمه بر پنج قسم است: [1.] درجه آفتاب و او در اوتاد و حادی عشر و خامس و تاسع اگر مذکر باشد هیلاج است؛ [2.] قمر و او در اوتاد و حادی عشر و خامس و تاسع هیلاج است و در سیم اگر برج مؤنث باشد و در موالید لیلی قمر را مقدم دارند؛ [3.] سهم السعادة؛ 4. جزو اجتماع یا استقبال مقدم بر ولادت این دو دلیل در موت طالع هیلاج اند الا در ششم و دوازدهم؛ 5. درجه طالع و آن هیلاج است گاهی که از نحوس خالی بود و کوکب مستولی بر هیلاج کدخدا باشد و هر هیلاج که کدخدا نداشته باشد موثر نیست ... .