نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

هم و غم

hamm va qam
9 نسخه ثبت‌شده قرن 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/71099
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #71099
تاریخ و سده تألیف: 1229 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 34، ص 810
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: تاریخ معصومین
عناوین دیگر و هم‌تراز:
مصائب الغرباء (masā’eb-ol qorabā’) الهم و الغم فی شهر المحرم (al-ham va-l qam fī šahr-el moharram) صحیفة الالم (sahīfat-ol alam) مصائب العرفاء (masā’eb-ol ‘orafā’)
اهدا / به درخواست: ملا حسین امام یزدی بافقی
محل تألیف: یزد

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

در واقعه کربلا و شهادت حضرت سید الشهدا علیه السلام و یاران آن جناب، در یک «مقدمه» و چهارده «مجلس» و یک «خاتمه»: مقدمه دربیان آنچه در امم سابق و لاحق اتفاق افتاده؛ مجلس 1تا10. هجرت حضرت حسین بن علی علیهما السلام از مدینه به مکه معظمه و کربلا و واقعه غم انگیز آن؛ 11و 12. در بیان بغض فی الله و نکوهش بنی امیه و بنی عباس؛ 13و14. ستم جورگستران نسبت به فرزندان و شیعیان ائمه اطهار (ع) و فریاد رسی آن بزرگواران؛ خاتمه درمصیبت امام مجتبی (ع) می‌باشد. مؤلف در انتهای کتاب آورده است: «هر چند از ذکر اسانید و ذکر روات احادیث خودداری نموده‌ام ولی سعیم براین بوده که ازمنابع معتبر استفاده نمایم واگر به ندرت خبر ضعیفی ذکرشده به آنان اشاره نموده و در برخی ازموارد هم از گفتار عارفانه شیخ خود احمد بن زین الدین نیز استفاده کرده‌ام و به لحاظ اینکه حق و باطل گاهی به یکدیگر مشتبه می‌شود و صوفیان سخن ایشان رابرمذهب و عقاید فاسد خودحمل ننمایند چنین کردم تابدانند که شیخ بزرگوار ازاین فرقه منحرف سخت بیزار و متنفر بوده است». بنابه نوشته مرحوم آقابزرگ نامبرده از این کتاب «مصائب العارفین» واز آن «لیالی عشر» را انتخاب و استخراج نموده است (الذریعه 244/25). (براتعلی غلامی مقدم)
آغاز اثر
« الحمدلله الذی جعل الهم و الغم و الالم واجباً لازماً علی الاسلام و أهله فی شهرنا هذا المحرم ... و بعد اقل غلامان حسین بن علی حسین بن عبدالعلی عنی الله عنهما ... »
انجام اثر
« پس مردم برخواستند و روی بآن حضرت آوردند ودرمسجد شورش وغلغله افتاد و من ازدهشت صداهای مردم بیدار شدم. »
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
مصائب العارفین؛ یزدی، حسین بن علی حسین (-قرن 13) لیالی عشر فی الحزن علی شفیع یوم الحشر؛ یزدی، حسین بن علی حسین (-قرن 13)
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
فهرستواره منزوی1712/3 و 1832/3

متن فنخا

● هم و غم = مصائب الغرباء = الهم و الغم فی شهر المحرم = صحیفة الالم = مصائب العرفاء / تاریخ معصومین / فارسی hamm va qam = masā’eb-ol qorabā’ = al-ham va-l qam fī šahr-el moharram = sahīfat-ol alam = masā’eb-ol ‘orafā’ یزدی، حسین بن علی حسین، ق13 قمری yazdī, hoseyn ebn-e ‘alī hoseyn(- 19c) به درخواست: ملا حسین امام یزدی بافقی تاریخ تألیف: 17 جمادی الاول 1229ق؛ محل تألیف: یزد در واقعه کربلا و شهادت حضرت سید الشهدا علیه السلام و یاران آن جناب، در یک «مقدمه» و چهارده «مجلس» و یک «خاتمه»: مقدمه دربیان آنچه در امم سابق و لاحق اتفاق افتاده؛ مجلس 1تا10. هجرت حضرت حسین بن علی علیهما السلام از مدینه به مکه معظمه و کربلا و واقعه غم انگیز آن؛ 11و 12. در بیان بغض فی الله و نکوهش بنی امیه و بنی عباس؛ 13و14. ستم جورگستران نسبت به فرزندان و شیعیان ائمه اطهار (ع) و فریاد رسی آن بزرگواران؛ خاتمه درمصیبت امام مجتبی (ع) می‌باشد. مؤلف در انتهای کتاب آورده است: «هر چند از ذکر اسانید و ذکر روات احادیث خودداری نموده‌ام ولی سعیم براین بوده که ازمنابع معتبر استفاده نمایم واگر به ندرت خبر ضعیفی ذکرشده به آنان اشاره نموده و در برخی ازموارد هم از گفتار عارفانه شیخ خود احمد بن زین الدین نیز استفاده کرده‌ام و به لحاظ اینکه حق و باطل گاهی به یکدیگر مشتبه می‌شود و صوفیان سخن ایشان رابرمذهب و عقاید فاسد خودحمل ننمایند چنین کردم تابدانند که شیخ بزرگوار ازاین فرقه منحرف سخت بیزار و متنفر بوده است». بنابه نوشته مرحوم آقابزرگ نامبرده از این کتاب «مصائب العارفین» واز آن «لیالی عشر» را انتخاب و استخراج نموده است (الذریعه 244/25). (براتعلی غلامی مقدم) آغاز: الحمدلله الذی جعل الهم و الغم و الالم واجباً لازماً علی الاسلام و أهله فی شهرنا هذا المحرم ... و بعد اقل غلامان حسین بن علی حسین بن عبدالعلی عنی الله عنهما ... انجام: پس مردم برخواستند و روی بآن حضرت آوردند ودرمسجد شورش وغلغله افتاد و من ازدهشت صداهای مردم بیدار شدم. [فهرستواره منزوی1712/3 و 1832/3] شروح و حواشی: 1- مصائب العارفین؛ یزدی، حسین بن علی حسین (-قرن 13) 2- لیالی عشر فی الحزن علی شفیع یوم الحشر؛ یزدی، حسین بن علی حسین (-قرن 13)

نسخه‌های خطی این اثر

9 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
گلپایگانی
قم
3573-18/93 حسینی ابرندآبادی یزدی، ابراهیم بن علی 25 ذیحجه1233ق نسخ 228 شناسنامه ←
2
ادبیات
تهران
467 بی‌کاتب 1236ق نستعلیق - شناسنامه ←
3
مرعشی
قم
14492 کرمانی، ابوتراب بن عبدالله 1237ق نستعلیق - شناسنامه ←
4
مرعشی
قم
5627 جعفر بن ملا علی محمد رودباری ذیحجه 1255ق نسخ 222 شناسنامه ←
5
رضوی
مشهد
9258 نورالدین بن حسین حسینی شنبه 18ذیحجه1263ق نسخ 246 شناسنامه ←
6
رضوی
مشهد
24103 عبدالله ذاکر سیدالشهدا 1269ق شکسته نستعلیق، نسخ 288 شناسنامه ←
7
سپهسالار
تهران
5623 محمد علی کرمانشاهی قرن 14 نستعلیق، نسخ 476 شناسنامه ←
8
وزیری
یزد
2725 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 163 شناسنامه ←
9
ملی
تهران
26058 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←