همدانیه

● همدانیه / عرفان و تصوف / فارسی hamedānīye همدانی، علی بن محمد، 714 - 786 قمری hamadānī, ‘alī ebn-e moḥammad (1315 - 1385) در معنی«همه‌دان» و تفسیر و تأویل عرفانی «همدان». به دنبال گفتگویی که به گفته او «دیروز در مجلس عزیزی به جهت اسم همدان رفته بود» نخست «صوفیان رجال صفت رعنا» را انتقاد می‌کند، سپس راه ترقی بشر را تا آنجا که «همه دان» گردد نشان می‌دهد. و «همدان» را سه معنی کرده است: 1. با سکون میم، که موضعی است در یمن، 2. به فتح میم، که موضعی است در عراق، 3. معنی عرفانی «همه دان»که خداوند است، و آن کسمی‌تواند «همه‌دان» گردد که به همه دان مطلق واصل گردد.(احمد منزوی) آغاز: شاهراه شریعت محمدی و مسالک طریقت احمدی برسالکان بیابان طریقت و روندگان میدان حقیقت ... اما بعد غرض از تحریر این عجاله و تقریر این مقاله آنکه ... انجام: و اکثر اهل زمانه بدین صفت اند الاماشاء الله و كذلك خلقهم و تمت كلمة ربک صدقاً و عدلا لامبدل لكلماته والحمد لله وحده. و السلام علی من اتبع الهدی. چاپ: به کوشش پرویز اذکایی، ضمیمه احوال و آثار میرسید علی همدانی [نسخه‌های منزوی 1488/2؛ احوال میر سید علی همدانی /138-141؛ فهرستواره منزوی 1097/8]